جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1391/05/08 - روزنامه سراسري صبح ايران (يكشنبه) نسخه شماره 4210


خشکي چشم و دهان


بحران در يخچال‌هاي قطب جنوب


خبرها از عالم علم


  خشکي چشم و دهان  

 قسمت اول

سندرم شوگرن يك بيماري خود ايمني است كه با خشكي دهان و چشم‌ها ظاهر مي‌شود. در بيماري‌هاي خود ايمني، توليد غيرطبيعي آنتي‌بادي‌ها در برابر بافت‌هاي بدن صورت مي‌گيرد و سيستم ايمني با متمايل شدن به مسير‌‌‌هاي اشتباه خود ايمني، منجر به التهاب بافت‌ها مي‌شود.به گزارش جام جم آنلاين، در اين بيماري خود ايمني خاص، در غددي كه مسوول توليد اشك و بزاق هستند، التهاب رخ مي‌دهد، به طوري كه التهاب در غددي كه توليد اشك مي‌كنند، (غدد لاكريمال)‌، به كاهش توليد آب براي اشك و خشكي‌ چشم‌ها منجر مي‌شود و التهاب غدد ايجادكننده بزاق (ازجمله غدد پاروتيد)‌، به خشكي دهان و لب‌ها مي‌انجامد.

چنانچه سندرم شوگرن با بيماري‌هاي بافتي مرتبط ديگري همراه نباشد، به عنوان سندرم شوگرن اوليه ناميده مي‌شود و در صورتي كه با يك بيماري بافتي مرتبط مانند آرتريت روماتوئيد، لوپوس سيستماتيك، ارتيماتوزيا اسكلرودرما همراه باشد، به عنوان سندرم شوگرن ثانويه محسوب مي‌شود.

خشكي چشم و دهان در بيماران مبتلا به سندرم شوگرن يا بدون آن، گاهي اوقات به نام سندرم سيكا نيز ناميده مي‌شود. در اين رابطه، خشكي چشم كه از نظر پزشكي گزروفتالمي ناميده مي‌شود، مي‌تواند بتدريج به خارش، احساس وجود شن يا چيزي مانند آن در چشم و حتي عفونت و خراشيدگي جدي قرنيه چشم و ترشح موكوس از چشم‌ها منجر شود.

هواي دود آلود، محيط بادي، قرار گرفتن در معرض هواي تهويه‌هاي مطبوع، حساسيت به نور، تورم پلك‌ها و سفرهاي هوايي مي‌تواند منجر به بدتر شدن علائم شود.

التهاب غدد بزاقي نيز مي‌تواند علاوه بر خشكي دهان و لب‌ها، باعث مشكلات بلع، پوسيدگي‌هاي دنداني،‌ بيماري‌هاي لثه، آماس و دردهاي دهاني،‌ برفك‌هاي مكرر (عفونت‌هاي قارچي در دهان)‌ و عفونت غده پاروتيد (داخل گونه‌ها)‌ شود.

وضعيت خشكي دهان، در اصطلاح پزشكي، گزروكتومي‌ ناميده مي‌شود. التهاب ساير غدد كه كمتر در سندرم شوگرن شايع است، مانند پوشش مجاري تنفسي، منجر به عفونت‌هاي ريه و واژن (باعث عفونت‌هاي مكرر واژينال)‌ مي‌شود.

از مشكلات خارج از غدد در سندرم شوگرن، مي‌توان به خستگي، درد مفاصل يا آرتريت، پديده Raynaud (باريك شدن رگ‌هاي خوني)‌، التهاب ريه، بزرگ شدن غدد لنفاوي، بيماري‌هاي كليوي، عصبي و ماهيچه‌اي‌ اشاره كرد.

يك عارضه نادر و خطرناك در سندرم شوگرن، التهاب رگ‌هاي خوني است كه مي‌تواند به بافت‌هايي از بدن كه توسط اين رگ‌ها تامين مي‌شود، آسيب برساند.

همچنين در برخي موارد، آنتي‌بادي‌هايي كه ممكن است در خون وجود داشته باشند، در زنان باردار مي‌تواند باعث مشكلات قلبي در نوزادان شود. همچنين يك بيماري شايع ديگر كه با سندرم شوگرن همراه است، تيروئيد خود ايمني (تيروئيدهاشي موتو)‌ است كه مي‌تواند به سطح غيرطبيعي هورمون تيروئيد بينجامد.

سوزش سر معده و مشكل بلع نيز ممكن است از بيماري ريفلاكس معده و مري ناشي شود. در اين ميان، بيماري نادر و خطرناك سيروز صفراوي كه يك بيماري خود ايمني در كبد است نيز مي‌تواند به بافت كبد آسيب برساند.

درصد كمي از بيماران مبتلا به سندرم شوگرن، سرطان غدد لنفاوي را نشان مي‌دهند كه معمولا پس از گذشت سال‌هاي زيادي از بيماري اتفاق مي‌افتد و با تورم غدد لنفاوي همراه است.

علت دقيق سندرم شوگرن نامشخص است. در حالي كه تحقيقات علمي، بيشتر عوامل ژنتيكي را در بروز اين بيماري دخيل مي‌دانند، به نظر مي‌رسد علاوه بر زمينه ژنتيكي، مكانيسم تحريك‌كننده مانند آلودگي به يك ويروس خاص يا گونه‌اي از باكتري‌ها نيز براي ايجاد بيماري لازم است.

همچنين شيوع آن در خانواده‌هايي كه اعضاي آن بيماري‌هاي خود ايمني ديگري مانند لوپوس اريتماتوزسيستميك، بيماري خود ايمني تيروئيد، ديابت نوع يك و... را دارند، بيشتر است. حدود 90 درصد از بيماران مبتلا به سندرم شوگرن، زن هستند و اكثر افراد در زمان تشخيص بيش از 40 سال دارند.

سندرم شوگرن از تشخيص تا درمان

خشكي چشم مي‌تواند با آزمايش توانايي چشم براي مرطوب شدن، با استفاده از يك نوار كاغذي كوچك كه زير پلك قرار مي‌گيرد، مشخص شود و التهاب غدد بزاقي مي‌تواند با اسكن‌هاي بزاق با استفاده از داروهاي راديولوژيك اتمي (راديواكتيوي)‌ تشخيص داده شود و نيز كاهش توانايي غدد بزاقي براي توليد بزاق، با تست ترشح بزاق سنجيده مي‌شود.

ادامه دارد...


 بحران در يخچال‌هاي قطب جنوب  

 قسمت اول

گرمايش جهاني اين روزها بسيار مساله‌ساز شده است. هواشناسان پيش‌بيني مي‌كنند كه اثرات تركيبي جنگل‌زدايي و سوزاندن سوخت‌هاي فسيلي باعث افزايش ميزان دي‌اكسيدكربن در اتمسفر به حداقل دو برابر و افزايش درجه‌ حرارت جهاني به ميزان 2 تا 3 درجه سيلسيوس خواهد شد.

به گزارش جام جم آنلاين، افزايش درجه‌ حرارت مي‌تواند چهره كنوني زمين را كاملا تغيير دهد. يكي از عوارض گرمايش جهاني ذوب شدن يخچال‌هاي عظيم در قطب است كه به دليل تاثير مستقيم آن در افزايش سطح آب درياها بسيار مورد توجه طرح‌هاي تحقيقاتي است. اخيرا يك تيم تحقيقاتي از موسسه پژوهشي آلماني آلفرد واگنر نتايج تحقيقات خود را روي دومين سكوي عظيم يخچالي قطب جنوب منتشر كرده است. دانشمندان اين تيم تحقيقاتي معتقد هستند كه ظرف 6 دهه آتي تكه‌هاي عظيم يخچالي به صورت زنجيروار از اين سكو جدا خواهند شد و اين پديده را بايد در نوع خود فاجعه‌اي بزرگ دانست. بقاي بسياري از سواحل اين روزها در دامنه‌اي از ابهام قرار گرفته است.

در اطراف سكوهاي يخي، محدوده‌هايي نسبتا ايمن تعريف مي‌شوند كه تاثير تغييرات جوي در آنها كمتر از ساير قسمت‌هاست، اما متاسفانه تحقيقات اخير نشانگر كاهش اين محدوده‌ها و افزايش احتمال خطر در سطحي وسيع‌تر است. بررسي صفحه يخچالي فيلچنر ـ راون كه در درياي ودل واقع است، گوياي وارد شدن آسيب به چنين محدوده‌هايي است. قسمتي از اين سكوي عظيم يخي رو به درياست و مي‌توان آن را به 2 بخش تقسيم كرد: نخست بخش شرقي كه در 79 درجه عرض جنوبي و 40 درجه طول غربي واقع است و به نام فيلچنر شهرت دارد و دوم بخش بزرگ‌تري كه در جهت غربي در 78 درجه عرض جنوبي و 61 درجه طول غربي واقع شده و به نام راون خوانده مي‌شود. اين سكوي يخي مساحتي حدود 43 هزار كيلومتر‌مربع را پوشش داده است. پس از سكوي يخي راس كه بزرگ‌ترين در نوع خود است، بايد اين سكو را دومين سكوي عظيم يخچالي در قطب جنوب به شمار آورد. با گذشت زمان گرمايش جهاني توانسته فشارهاي مضاعفي را بر اين سكوهاي عظيم وارد نمايد. تحت اين شرايط رفته رفته از مقاومت كوه‌هاي يخچالي كاسته شده و ترك‌هاي ريز و درشتي در بدنه آنها به وجود آمده است. از پديده جدا شدن تكه‌هاي يخ از چنين سكوهايي با عنوان ريزش يخچالي ياد مي‌شود. متاسفانه اين مساله در حال حاضر رو به گسترش است.

تاكنون تصور مي‌رفت كه صفحه فيلچنر ـ راون به دليل قرار گرفتن در درياهاي آزاد تا اندازه‌اي از خطرات در امان است، اما تحقيقات موسسه آلفرد واگنر نشان داده كه جريانات جوي گرم اقيانوسي مي‌تواند بزودي به حساس‌ترين قسمت از اين تكه يخي آسيبي غيرقابل جبران وارد نمايد.

طاق اين صفحه يخي از بخش انتهايي در حال ذوب شدن است و اين مساله نگراني‌هاي تازه‌اي را مطرح ساخته است.

مسوول گروه تحقيقاتي پروفسور هارموت هلمر مي‌گويد از ابتدا قرار نبود كه روي محدوده درياي ودل كار تحقيقاتي انجام دهيم، چون تصور همه ما بر اين بود كه آب‌هاي گرم نمي‌توانند به صفحات يخي در اين دريا آسيب وارد كنند، درست برخلاف تصوري كه ما درباره درياي آموندسن داشتيم.

اين احتمال خيلي بعيد به نظر مي‌رسيد كه آب‌هاي گرم بتوانند وارد درياي ودل شوند، اما متاسفانه اين اتفاق رخ داده است.

ذوب شدن صفحات يخي در قطب جنوب شتاب گرفته است. جريانات گرم از درياي آموندسن گذشته و به درياي ودل رسيده‌اند و اين زنگ خطر را براي ما روشن ساخته است. آقاي هلمر كه از اقيانوس‌شناسان مشهور در موسسه تحقيقاتي آلماني آلفرد واگنر است، بشدت از اين رويداد متعجب شده است. پروفسور هلمر در بيانيه‌اي عنوان كرد كه تيم تحقيقاتي او متوجه مكانيسمي شده است كه جريانات آب گرم را به سمت سواحل قطب جنوب پيش مي‌راند. تاثيرات شگرف اين امواج بر صفحه يخي فيلچنر ـ راون ظرف چند دهه آينده كاملا مشخص خواهد شد.

وخيم‌تر شدن اوضاع

در ابتداي پاييز 1377 يك تكه عظيم يخ كه با شماره A-38 كدگذاري شده بود از سكوي يخي فيلچنر ـ راون جدا شد. ابعاد اين تكه يخ حدود 50 در 150 كيلومتر تخمين زده شد. اين كوه عظيم بعدها به 3 قسمت كوچكتر تقسيم شد. حدود 2 سال بعد نيز مجددا تكه ديگري به ابعاد 32 در 167 كيلومتر از اين سكو جدا شد. 5 تا 6 سالي همه چيز آرام بود تا اين كه چند كوه عظيم يخي براي نخستين بار در سواحل جنوب نيوزيلند مشاهده شد.

دانشمندان با بررسي‌هاي خود نشان دادند كه اين قطعات از بقاياي همان تكه عظيم يخي هستند كه سال 1379 از سكوي يخي فيلچنر ـ راون جدا شده است. جابه‌جايي اين كوه‌هاي عظيم يخي نگراني‌هاي تازه‌اي را به دنبال داشت، چرا كه قطعات يخي توانسته بودند مسافتي بالغ بر 13 هزار و پانصد كيلومتر را طي نمايند و خود را تا اين اندازه به ساحل نزديك كنند. كريسمس 2 سال پيش ماهواره‌هاي آب و خاك ناسا تصاوير تازه‌اي را منتشر كردند كه دانشمندان را نگران‌تر ساخت.

نكته: دانشمندان معتقد هستند كه ظرف 6 دهه آينده تكه‌هاي عظيم يخچالي به صورت زنجيروار از دومين سكوي عظيم يخچالي قطب جنوب جدا خواهند شد و اين پديده را بايد در نوع خود فاجعه‌اي بزرگ دانست ظرف كمتر از يك روز يك قطعه بزرگ يخ از يكي از صفحات يخچالي قطب جنوب جدا شد. تصاوير اين شكافت عظيم توسط ماهواره‌هاي ناسا ثبت شده است.

يك زبانه باريك و طولاني از يخ همچون پلي، يخچال‌هاي دريايي را در اين منطقه خاص از قطب جنوب به يكديگر متصل مي‌ساخت. اين زبانه رابط يخچال A-23A با صفحه يخچالي فيلچنر ـ راون واقع در بخش غربي قطب جنوب بوده. به دليل اتصال زبانه مذكور با ساحل تا آن زمان هيچ‌ نوع جابه‌جايي در اين قسمت گزارش نشده بود، اما در تصاوير ماهواره‌اي تغيير ضخامت يخ به وضوح مشخص است. صفحه يخچالي فيلچنر ـ راون كه بسيار عظيم‌تر و بلندتر از يخچال‌هاي اطراف است، همچون كوهي بر اين پل يخي سايه افكنده است.

ادامه دارد...


 خبرها از عالم علم 

 کلسيم و ويتامين D ابتلا به بيماري قلبي را کاهش مي دهد

تيم محققان آمريکايي دريافتند: مصرف دوزهاي کلسيم و ويتامين D درکاهش احتمال ابتلا به بيماريهاي قلبي بويژه در بين افرادي که رژيم غذايي براي کاهش وزن را دنبال مي کنند، سهيم است. اين تحقيقات از بيش از 63 زن صورت گرفت که براساس توده بدن خود درجرگه زنان چاق به حساب مي‌آمدند.اين زنان يک رژيم غذايي داراي کالري پايين را به مدت 35 هفته همراه با دوزهاي روزانه 700 ميلي گرمي کلسيم را دنبال کردند.اين تحقيقات نشان داد: بهبود محسوسي در توان عملکرد قلب حاصل شد و احتمال ابتلا به فشار خون بالا که يکي از مهمترين علل ابتلا به بيماريهاي قلبي است، کاهش يافت.ويتامين D از ويتامين‌هاي لازم براي بدن و محلول در چربي است که به رشد و استحکام استخوان‏ها از طريق کنترل تعادل کلسيم و فسفر کمک مي‌کند.اين ويتامين با ايجاد افزايش جذب فسفر و کلسيم از روده‌ها و کاهش دفع از کليه به متابوليسم استخوان‌ها کمک مي‌کند و همچنين از طريق ترجمه ژنهاي هسته سلول به رشد سلول کمک مي‌کند. به گزارش فارس ؛ منبع اصلي دريافت اين ويتامين به جز منابع گياهي مثل غلات و حيواني مثل ماهي ساردين و شير، نور آفتاب است به طوري که 10 تا 20 دقيقه ماندن در زير نور آفتاب، نياز روزانه بدن انسان به اين ويتامين را تامين مي‌کند و کمبود اين ويتامين همچنين باعث پوکي استخوان در کهنسالي مي‌ شود.بهترين منابع کلسيم لبنيات مثل شير، ماست، پنير، کشک و قره قوروت و نيز غذاهاي دريايي به ويژه ماهي تن ، کيلکا و ساردين است.ساير منابع کلسيم شامل سبزيجات برگ سبز مثل کلم پيچ، اسفناج ، کرفس، جعفري و نيز شلغم، هويج، زيتون، پرتقال، انگور، توت فرنگي، خرمالو، کشمش، بادام، پسته، بادام زميني، گردو و حبوبات است.

ضدآفتاب طبيعي و اكسير جواني

متخصصان دانشگاه نيوكسل با انجام يكسري آزمايشات جديد متوجه شدند كه خوردن محصولات گوجه فرنگي براي حفاظت از پوست در برابر آفتاب سوختگي و نيز پيشگيري از پيري پوست ناشي از تماس با نور خورشيد، مفيد است.گوجه حاوي تركيبي به نام ليكوپن است كه با پيري مقابله مي كند. ليكوپن از رنگدانه‌هاي طبيعي موجود در گوجه است كه برخلاف ساير ميوه و سبزيجات در فرآيندهاي مختلف طبخ و تهيه سس كچاپ و رب و آب گوجه فرنگي، مقدار ليكوپن موجود در آنها نه تنها از بين نمي رود بلكه افزايش پيدا مي‌كند.

به گزارش خراسان، اين متخصصان پوست 20 زن داوطلب را كه نيمي از آنها به مدت 12 هفته از سس گوجه فرنگي همراه به مقداري روغن زيتون به طور روزانه مصرف كرده بودند، آزمايش كردند. اين زنان با گروه ديگري مقايسه شدند كه در طول مطالعات فقط روغن زيتون مصرف كرده بودند. متخصصان دريافتند ميزان مقاومت پوست در برابر اشعه فرابنفش خورشيدي در زناني كه سس گوجه نيز خورده بودند به ميزان چشمگيري بيشتر بود.گوجه فرنگي سرشار از ويتامين‌هاي آ و ث،‌ اسيدفوليک يا بتا کاروتن و مقدار کمي از ويتامين‌هاي گروه ب شامل ب 1 ، ب 2 ،‌ ب 3 و ب 5 است. گوجه همچنين داراي مقادير قابل توجهي از مواد معدني مختلف شامل کلسيم، فسفر، پتاسيم، فيبر، سديم، گوگرد، کمي آهن، مس و روي است.به گزارش ايسنا ؛ گوجه ‌فرنگي به دليل دارا بودن اين ويتامين‌ها و املاح از بدن در برابر امراض و بيماري‌هاي عفوني محافظت مي‌‌کند. مصرف آن به بدن نيرو و نشاط مي‌بخشد و پوست و دانه‌هاي آن به هضم غذا کمک مي ‌کند و در پاكسازي روده‌ها موثر هستند. همچنين آب گوجه ‌فرنگي ادرار‌آور مفيدي است.گوجه ‌فرنگي در عين حال هضم مواد نشاسته‌اي را آسان مي‌کند و به همين جهت از آن سس درست کرده و با حبوبات پخته مصرف مي‌کنند.

فشار مضاعف خون بر بارداري

پرهاكلامپسي، يا توكسمي، يا افزايش فشار خون حاملگي عارضه‌اي است كه در دوران بارداري برخي خانم‌ها را به دردسر مي‌اندازد و به طور عام به تشنج يا هر شرايطي اطلاق ميشود كه سبب ايجاد تشنج در زنان باردار شود.به گزارش جام جم آنلاين، متخصصان، فشار خون حاملگي را به چهار گروه تقسيم كرده‌اند: معمولي، مزمن، اضافه بر مزمن و گذرا. نشانه‌هاي آن در سه ماهه سوم بارداري ظاهر و اغلب نيز چندي پس از زايمان برطرف ميشود.تظاهرات آن معمولا شكلي خفيف دارد و با افزايش آنزيمهاي كبدي، پلاكت كم، دفع پروتئين بيشتر در ادرار و تجزيه خون جاري در رگها همراه است، اما شكل شديد آن هم ممكن است بروز كند.

اگرچه نشانه قابل اعتمادي براي پي بردن به آن طي آزمايشها در دسترس نيست، اما معمولا از نيمه دوم حاملگي، پروتئين موجود در ادرار و مقدار فشار خون به گونه‌اي پياپي بررسي و اندازه‌گيري مي‌شود و اگر ادم يا تورم بخصوص در نواحي دست و صورت مادر مشاهده شود امكان ابتلا به پره‌اكلامپسي محتمل است.

در شكل خفيف مقدار فشار خون به 90/140 ميليمتر جيوه مي‌رسد و در بروز شديد آن تا بيش از 110/160 هم پيش خواهد رفت كه در اين حالت خطرات ديگري چون سكته مغزي، سلامت مادر را تهديد خواهد كرد.گفته ميشود اختلالاتي در عروق خوني غيرطبيعي جفت باعث و باني پره‌اكلامپسي است ولي هنوز برخي متخصصان چنين گفته‌اي را سخني مطمئن و قابل اثبات نمي‌دانند.خطر وجود نوع خفيف آن گاهي با مشاهده يك يا چند مشخصه خاص در زناني كه اولين حاملگي خود را طي مي‌كنند، حدس زده مي‌شود: فشار خون بالا، ديابت حاملگي، لوپوس يا ديابت قبل از حاملگي، دوقلوزايي، سابقه قبلي در خانواده، بيماري كليوي، حاملگي قبل از 20 سالگي يا بعد از 35 سالگي.خطر نوع شديد نيز با فشار خون 110/160 همراه با سردرد طويل‌المدت و حالت تهوع، تاري يا دوبيني يا هر اختلالي در ديد، كاهش دفع ادرار، اختلال‌هاي كبدي و... در بررسي‌هاي سونوگرافي از جنين هم رشد كند و اندك جنين مشهود بوده، مقدار مايع اطراف جنين در رحم كم مي‌شود.

کاهش خطر سکته

موز، از جمله ميوه هايي است که ميزان مصرف آن در سراسر جهان بسيار زياد است. پوست ضخيم آن، ميکروب ها و آلودگي ها را دور نگه مي دارد. در طب سنتي هند و ايران باستان اين ميوه طلايي، به «راز جواني» معروف بود. نتايج بررسي ها نشان مي دهد مصرف منظم موز، خطر مرگ به علت سکته را 40درصد کاهش مي دهد. به گزارش روزنامه خراسان، به نقل از «ehow»، زنان باردار از اين ميوه به عنوان ميوه خنک کننده استفاده مي کنند. قسمت داخل پوست آن را براي مدتي روي زگيل قرار دهيد تا از بين برود. مصرف موز رسيده با کمي نمک، به طور چشمگير در بهبود اسهال خوني موثر است. مصرف موز براي درمان آرتريت و نقرس مفيد است. کم خوني را درمان مي کند. فيبر موجود در آن مانع از بروز يبوست مي شود. منبع خوب تريپتوفان نوعي اسيد آمينه است که افسردگي را برطرف مي‌کند. ويتامين B ، A، C و مواد مغذي موجود درآن به افراد سيگاري در دوره ترک کمک مي کند تا علايم آن را بهتر تحمل کنند. ميوه‌اي انرژي زاست. پتاسيم آن به بدن کمک مي کند تا اکسيژن به مغز برسد، ضربان قلب منظم بماند و تعادل آب در بدن حفظ شود. ويتامين B6 در آن ميزان گلوکز خون را تنظيم مي کند. براي پيشگيري از زخم معده، موز بخوريد تا اسيديته برخي غذاها کاهش پيدا کند. منبع عالي آهن است. اين ميوه به يادگيري دانش آموزان کمک مي کند. براي درمان سوزش سردل، موز بخوريد. ويتامين B موجود در آن، سيستم عصبي را آرام مي کند.


 
سياسي
خبر دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پر گهر
دريچه هنر
آزمون و سنجش
در قلمرو ورزش
آگهي