جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1392/02/19 - روزنامه سراسري صبح ايران (پنجشنبه) نسخه شماره 4423


تاثير ماست بر سلامت روده


تحول بزرگي در تاريخ علم ژنتيك


خبرها از عالم علم


 تاثير ماست بر سلامت روده  

قسمت اول

ترکيب ميکروبي دستگاه گوارش انسان و ميکروبهاي وارد شده از طريق غذا به دستگاه گوارش مي توانند اثرات مفيد يا مضري بر سلامت داشته باشند.

به گزارش تبيان، شواهد فراواني نشان مي دهند که برخي از باکتري ها که براي تخمير فرآورده هاي لبني مانند ماست استفاده مي شوند و تعدادي از ميکروبهاي خاص و مفيد دستگاه گوارش، اثرات قدرتمند ضد بيماري زايي و ضد التهابي دارند.

اين ميکروب ها باعث ارتقاي مقاومت بدن نسبت به انواع ميکروب هاي بيماري زا در روده مي شوند که خود مي تواند به عنوان درمان و پيشگيري در برابر بروز بيماري هاي ناشي از رشد و تکثير اين ميکروب هاي بيماري زا باشد.

فرآورده‌هاي "پروبيوتيکي" حاوي باکتري‌هاي مفيدي هستند که پس از مصرف در روده ساکن مي‌شوند و اثرات مفيدي در سلامتي انسان برجاي مي‌گذارند.

اصطلاح "پروبيوتيک (probiotic)" که ريشه لاتين دارد، به معني "براي زندگي" است و سازمان جهاني بهداشت، اين اصطلاح را به "ارگانيسم‌هاي زنده‌اي" اطلاق مي‌کند که در صورت مصرف به ميزان لازم، اثرات "سلامت‌زايي" موثري براي ميزبان خود دارند.

پروبيوتيک، به‌عنوان صفت مواد غذايي حاوي اين باکتري‌ها هم به‌کار مي‌رود.

در واقع پروبيوتيک‌ها به دو صورت مصرف مي‌شوند:

1- به صورت مکمل‌هاي غذايي به شکل پودر، شربت يا قرص

2- به صورت مواد غذايي غني شده با پروبيوتيک‌ها؛ مثلا اگر در توليد هرگونه فرآورده لبني تخميري مانند ماست، از باکتري‌هاي پروبيوتيکي استفاده شود، محصول حاصل را پروبيوتيک مي‌نامند.

ماست يک غذاي سنتي و پُرمصرف است که حاوي مقادير قابل توجهي از پروبيوتيکها است. براي توليد ماست از باکتري هاي "لاکتيک اسيد" استفاده ميشود که باعث تخمير شير و تبديل قند لاکتوز به اسيد لاکتيک مي شوند.

توسعه کاربرد پروبيوتيک ها به منظور تعديل ترکيب ميکروبي دستگاه گوارش، ديدگاه هاي جديدي را در مورد نقش آنها در سلامت و پيشگيري از بيماريها ارائه کرده است.

مطالعات زيادي اثرات مفيد و درماني آنها را بر سلامت روده انسان نشان داده اند. در اينجا برخي از مهم ترين شواهد موجود در ارتباط با مصرف ماست و گونه هاي باکتري "لاکتيک اسيد" مورد استفاده براي فرآيند تخمير شير و اثرات ارزشمند درماني و سلامت آنها را به خصوص در ارتباط با عملکرد دستگاه گوارش و پيشگيري از بيماري ها از نظر خواهيم گذراند.

ارزش تغذيه اي ماست

ترکيب مواد مغذي ماست همان ترکيب مواد مغذي شير است که تحت تاثير نوع و مدت تخمير و نوع ميکروب هاي به کار رفته کمي تغيير يافته است.

ويتامين هاي گروه B

اصولا فرآيند تخمير باعث کاهش ويتامين هاي شير در مقايسه با املاح آن مي شود، زيرا ويتامينها نسبت به تغيير عوامل محيطي بسيار حساس تر از املاح هستند.

مهم ترين عوامل موثر حين تخمير که منجر به کاهش ويتامين ها مي شوند، شامل: حرارت و پاستوريزاسيون، اولترافيلتراسيون، هم زدن و شرايط اکسيداتيو هستند.

به علاوه نوع کشت ميکروبي به کار رفته براي تخمير نيز بر کاهش مقدار ويتامين هاي شير مؤثر است.

گونه هاي باکتري "لاکتيک اسيد" براي رشد و تکثير به ويتامين هاي گروه B نياز دارند که مهم ترين آنها B12 است.

برخي از گونه ها نيز قادر به سنتز B12 هستند. بنابراين، انتخاب دقيق گونه هاي باکتري به کار رفته براي تخمير مي تواند عامل مهمي در جهت پيشگيري از کاهش قابل توجه B12 در محصول نهايي باشد.

لاکتوز

لبنيات تنها منبع تامين کننده قند لاکتوز هستند. پيش از انجام تخمير، مقدار لاکتوز در شير تقريبا 5 درصد است.

باکتري "لاکتيک اسيد" باعث تبديل قند لاکتوز به اسيد لاکتيک مي شوند. لذا خاصيت اسيدي ماست از شير بيشتر است.

ادامه دارد...


 تحول بزرگي در تاريخ علم ژنتيك  

 قسمت اول

بالاخره از اين اعجوبه پيغام‌رسان بين نسلي عكس گرفته شد. اين عضو كوچك و حياتي همه موجودات زنده كه شكل، اندازه، پيچيدگي و تركيب موجودات زنده اعم از گياه و حيوان را مشخص مي‌سازد تاريخچه هيجان‌انگيزي دارد و سال‌ها بود كه از ديد دوربين‌هاي دانشمندان، خودش را پنهان مي‌كرد.

ما اينجا نمي‌خواهيم درباره چگونگي عكاسي از كليد حيات صحبت كنيم، بلكه مي‌خواهيم نشان دهيم بشر چه راه طولاني و سختي را براي رمزگشايي از كوچك‌ترين حافظه اعجاب‌آور سياره زمين و بلكه كل جهان طي كرده است.زماني نه‌چندان دور به محض اين كه بيماري پيدا مي‌شد كه در راه درمانش سختي و دشواري‌اي پيش مي‌آمد، بسياري (ازجمله پزشكان) آن بيماري را به اعصاب و روان نسبت مي‌دادند و واژه ريشه عصبي دارد، رواج يافت.

به گزارش جام‌جم‌آنلاين، اين واژه را از زبان عامي تا متخصص مي‌شنيديم، اما آرام آرام اين جمله آنچنان رواج يافت كه ديگر استفاده از آن نشان بي‌اطلاعي و بي‌اعتمادي بود... بايد براي اين لحظات واژه و جمله ديگري مي‌يافتيم و يافته شد: مشكل ارثيه... ژنتيكي است..! استفاده از اين مورد خيلي علمي‌تر ديده مي‌شود، ژن‌ها لبه‌هاي دانش هستند.

هنوز كلي بحث‌هاي علمي درباره ژن وجود دارد كه بايد روي آنها مطالعه شود، هر روز در راديو و تلويزيون و جرايد (علمي و عمومي) سخني درباره اين حيطه دانش شنيده مي‌شود... پس براحتي مي‌توانيم خودمان را دانش‌نگر ( نه دانشمند) جا بزنيم و از آن مهم‌تر آنقدر در اين راه نادانسته وجود دارد كه مي‌توان بسياري از نابلدي‌ها و خامي‌ها را در پس آن پنهان كرد.

از اين داستان‌هاي پرسوز و گداز و گاه عوامفريبانه كه بگذريم، واقعا بحث ژن و ژنتيك حيطه مدرني از علوم روز دنياست.

همين چند روز پيش بود كه در سايت‌هاي خبري و كمي پيشترش در سايت‌هاي اخبار علمي، اعلام نشر نخستين تصوير از ساختار مارپيچ دوگانه دي‌ان‌اي (DNA) براي دانشجويان زيست‌شناسي و دانشگران رشته‌هاي مختلف علمي موجي از لذت و شادي به بار آورد.

ژن، در حقيقت نوعي رمز است، رمزهايي كه همه ساختارهاي حياتي را در خود جاي مي‌دهد، رمزهايي كه به مراكز حياتي ما اجازه مي‌دهد، بداند كه چه بوده و داشته‌هاي خود را با كمترين تغيير (البته در برخي موارد با تغييرات فراوان) از يك نسل به نسل ديگر منتقل كند.

مثلا اين كه يك موجود (فرقي ندارد گل باشد يا انسان) رنگ يكي از اندام‌هايش (مثلا كلاله‌اش يا چشمش) چه باشد، اين رنگ را ژن‌هايش تعيين مي‌كند. هميشه هم اينقدر سرراست نيست.

گاهي ژن‌هاي متعددي يك خصيصه موجود زنده را كنترل مي‌كند و گاهي يك خصيصه فقط تحت امر ژن‌ها نيستند، بلكه شرايط محيطي هم بر آنها اثر گذار بوده و در يك فرآيند پيچيده آن خصيصه را بروز مي‌دهد.

اين كه بسياري از ژن‌ها اصلا فعاليت واضحي ندارند و به نظر اصلا بود و نبودشان مهم نيست؛ ژن‌هاي خاموش...آنها از اسرار مهم زيست‌شناسي هستند.

مي‌دانيد اين ژن‌ها چگونه كار خود را به انجام مي‌رسانند؟ درست است كه آنها كارهاي مهمي را انجام مي‌دهند، اما اين ژن‌ها به تنهايي و بدون همكاري بهت‌آور اندام‌واره‌ها و ساختارهاي ريز درون سلولي تقريبا هيچ كاره‌اند.

علاوه بر اين ژن‌ها بدون پروتئين‌ها هم كاري از پيش نمي‌برند. آنها براي اين كه بتوانند كاري از پيش ببرند فرمان‌هاي درون‌سلولي را به كمك پروتئين‌ها دريافت مي‌كنند و فعاليت‌هاي خود را (تنظيم‌ها و فرامين به ديگر بخش‌ها و...) به كمك پروتئين‌ها انجام مي‌دهند. اين پروتئين‌ها گاهي به شكل هورمون و گاهي به شكل آنزيم فعاليت مي‌كنند، اما شناخت ژن‌ها و كاركردشان و حتي اصول توارث هم، همچون هر علم ديگري داري مسير تكاملي پرپيچ و خمي بوده است. در ابتدا اصلا ماده وراثت و ژنتيك شناخته شده نبود، اما شيوه‌هاي وراثتي را بسياري از باستانيان هم مي‌دانستند. مثلا آنها به تجربه دريافته بودند كه مثلا اگر گياه الف را با گياه ب پيوند دهند، ميوه‌هاي درشت‌تري مي‌دهد، اما اگر همان گياه الف را با گياه ج پيوند دهند، ميوه‌ها ريزتر، ولي آبدارتر مي‌شوند. اين اصول نخستين ژنتيك بوده است؛ اصولي كه آرام آرام در طول تاريخ تكميل شده، اصول رياضي به مفاهيم آن وارد شد و در نهايت به كشف ماده وراثتي منجر شد و يكي از نقاط عطف در تاريخ علم بشري را رقم زد. نهايت اوج اين فعاليت‌ها را ترسيم نقشه ژنتيكي انسان مي‌دانند. اما حتي اگر اين گونه هم نباشد، شناخت ريشه‌ها و مسير تكاملي اين علم مي‌تواند سرمشقي براي پيشرفت در ساير علوم باشد؛ سرمشقي كه همه بشر به آن نياز دارند و ما كه علاقه‌مند به پيشرفتيم، بيشتر از ديگران.

ترسيم نقشه انسان

با گشوده شدن كتاب دانسته‌هاي ما درباره DNA، دانشمندان به شناخت همه اسرار ژنوم (مخزن ژني يك موجود زنده) روي آوردند. سال 1977ميلادي دانشمندان توانستند يك ژنوم كامل را شناسايي كنند. آنها در اين فعاليت پژوهشي، ژنوم باكتريوفاژ ساده‌اي به نام Phi X 174 را به شكل كامل ترسيم كردند. سال 1990 ميلادي آنها به سوي هدف بزرگ‌تري گام برداشتند. آنها ژنوم انسان را مي‌خواستند و به آن دست يافتند. در اين پروژه سيزده ساله، مجموعه فعاليت‌هاي بين‌المللي‌اي شكل گرفت كه تعيين توالي همه ژن‌هاي انسان هدف نهايي آن بود. اين پروژه غول‌آسا سال 2001 به نتيجه رسيد.

در انتهاي اين پروژه معلوم شد يك انسان 2300 ژن كدكننده پروتئين دارد كه فقط 5/1 درصد كل ژنوم اوست. باقي ژن‌ها يا اصلا پروتئيني را كد نمي‌كنند يا قطعات بزرگي از ژن‌ها هستند كه پروتئين‌هاي ديگر را تنظيم مي‌كنند.

ادامه دارد...


 خبرها از عالم علم 

 کاربردهاي مهم جوش‌شيرين در خانه‌داري

چرم جير با مسواک نرم و جوش‌شيرين تميز مي‌شود. بگذاريد جوش‌شيرين روي جير بماند سپس با مسواک آن را تميز کنيد.

به گزارش افکار، يک بسته جوش‌شيرين کافيست تا لباس‌ها و پارچه‌هاي کتان شما هميشه تميز باشند.

1 - اگر جزو افرادي هستيد که سبد لباس‌هاي کثيف را تا زمان شستشو داخل کمد مي‌گذاريد، براي از بين رفتن بوي نامطبوع و بو نگرفتن لباس‌هاي تميز، مقداري جوش‌شيرين روي آن‌ها بپاشيد.

2 - براي از بين بردن بوي سيگار از روي لباس، نيم پيمانه جوش‌شيرين را تقريبا داخل 4 ليتر آب حل کنيد. لباس را قبل از شستشو يک ساعت داخل آن خيس کنيد تا خوشبو شود. از اين روش براي لباس‌هايي که بوي کلر و عرق مي‌دهند نيز استفاده کنيد.

3 - به جاي خريد نرم‌کننده‌هاي آماده، نيم پيمانه جوش‌شيرين در دور آبکشي به ماشين لباسشويي اضافه کنيد تا لباس‌ها نرم‌تر شده، بوي تازه‌تري دهند.

4 - زماني که لباس‌هاي شما بوي گريس، روغن يا بنزين مي‌دهد، آن‌ها را داخل کيسه زباله گذاشته، رويشان‌ جوش‌شيرين بپاشيد. در آن را دو روز ببنديد تا مانع انتشار و باعث از بين رفتن بو شده، سپس طبق معمول بشوييد.

5 - به پودر لباسشويي يک چهارم تا نيم پيمانه جوش‌شيرين اضافه کنيد تا هم حکم نرم‌کننده را داشته و هم قدرت پاک‌کنندگي پودر بيش‌تر شود.

6 - زماني که لباس ورزشي سفيد شما در اثر انداختن با پيراهن صورتي تازه خريداري شده داخل ماشين لباسشويي رنگ گرفته است، چاره کار خيس کردن آن داخل جوش‌شيرين، پودر شوينده، نمک و آب است که حکم سفيدکننده را خواهد داشت.

7 - کپک را با جوش‌شيرين از ماشين لباسشويي خود دور کنيد. در فاصله بين چند بار استفاده از اين دستگاه، مقداري جوش‌شيرين روي قسمت استيل ماشين بپاشيد تا بوي بهتري داده، از رشد کپک‌ها جلوگيري ‌کند.

نکته:

- براي تميز کردن چرمي که در اثر ريختن جوهر لک شده، کمي جوش‌شيرين روي لکه بپاشيد، بگذاريد آن را جذب کند. اين کار را چند بار تا زمان پاک شدن لکه تکرار کنيد.

تشخيص 13 نوع سرطان تنها با يک آزمايش

يک کارشناس بهداشتي در هند اظهار داشته است که به زودي پزشکان مي‌توانند تنها با انجام يک آزمايش خون مجزا، 13 نوع مختلف سرطان را در ابتدايي‌ترين مراحل بروز اين بيماري معاينه و بررسي کنند.

به گزارش ايسنا، دکتر بي.آر داس، رييس مرکز تشخيص و مطالعاتي بزرگ سرطان SRL Diagnostics"" در بيانيه‌اي در اين رابطه خاطرنشان کرد: يکي از مهم‌ترين و برجسته‌ترين پيشرفت‌هاي اخير در عرصه معاينات سرطان تهيه تست خون "onko-sure" بوده است که مي‌تواند 13 نوع مختلف سرطان شامل سرطان‌هاي ريه، روده بزرگ، راست روده، تخمدان، کبد و انواع ديگري از سرطان‌ها را در بيماران مبتلا معاينه کند.

به نوشته روزنامه اينديا اکسپرس، وي در اين باره گفت: هم اکنون انواع آزمايشات پرتونگاري و ميکروب‌شناسي براي معاينه و تشخيص سرطان وجود دارند اما تعداد بسيار اندکي از اين آزمايشات مي‌توانند چند نوع سرطان مختلف را هم زمان تشخيص دهند. 

تازه‌ترين تحقيقات درباره درمان قوز قرنيه

رئيس قطب چشم پزشکي دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي با اشاره به تازه‌ترين تحقيقات در زمينه چشم گفت: ما در يکي از تحقيقات خود که براي اولين بار در جهان انجام گرفته است نکات مهمي را درباره بيماري قوز قرنيه به کمک ليزر به اثبات رسانديم که به زودي مقاله آن به چاپ مي‌رسد.

دکتر بهرام عين اللهي در گفتگو با مهر افزود: در آخرين تحقيقي که بر روي افراد مبتلا به قوز قرنيه داشتيم با کمک ليزر اثبات کرديم که اين افراد تنها در قسمت قرنيه ضعف ندارند بلکه ساير بخش‌هاي چشم آنها نيز داراي ضعف است.

رئيس قطب چشم پزشکي دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي اظهار داشت: پيش از اين تصور مي‌شد که مشکل اين افراد تنها در بخش قرنيه است اما در اين تحقيق که براي اولين بار در جهان انجام شده است و از دو سال پيش به کمک مرکز تحقيقات ليزر دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي بر روي آن تحقيق صورت گرفته اين موضوع را بررسي کرديم.

وي ادامه داد: کساني که چشم‌شان را ليزر مي‌کنند براي اينکه فضاي بين اتاق خلفي و اتاق قدامي چشم بسته نشود راه فرعي برايشان به کمک ليزر باز مي‌شود. در اين مطالعه ما ديديم که ميزان انرژي در افرادي که دچار قوز قرنيه هستند و براي باز کردن راه انحرافي ميان اتاق خلفي و اتاق قدامي چشم‌شان صرف مي‌شود با ميزان انرژي که به وسيله ليزر براي افرادي که به صورت عادي برايشان لنز کاشته مي‌شود متفاوت است و همين نشان دهنده پايين بودن استحکام بافت چشم افراد مبتلا به قوز قرنيه است.

وي درباره تظاهرات باليني قوز قرنيه اظهار داشت: قرنيه از الياف کلاژن به هم بافته شده است و مقاومت اين بافت ناشي از همين الياف است. اگر دست به چشم بزنيد يک مقاومتي را احساس مي‌کنيد اين فشار داخل چشم به جدار منتقل مي‌شود که يکي از اين جدارها قرنيه است. اين فشاري که وارد مي‌شود در انسان‌هاي عادي مشکلي ايجاد نمي‌کند اما در بيماران دچار قوز قرنيه به دليل استحکام کم، ايجاد آستيگمات مي‌کند و ديد بيمار کاهش پيدا مي‌کند.

استاد دانشگاه علوم پزشکي شهيدبهشتي اضافه کرد: پيشتر از اين براي اين بيماران عينک، پيوند جراحي و لنز پيشنهاد مي‌شد اما اکنون استفاده از حلقه‌هاي خاصي تجويز مي‌شود. حلقه‌هايي که در قرنيه قرار مي‌گيرند و انحنا را کاهش مي‌دهد تا ديد کاهش پيدا نکند.

اين روشي است که در کشورهاي پيشرفته انجام مي‌شود و در کشور ما نيز خوشبختانه براي درمان قوز قرنيه استفاده مي‌کنيم هم توسط ليزر و هم توسط جراحي مي‌توان اين حلقه‌ها را در قرنيه کار گذاشت. با ليزر نيز تنها 10 دقيقه به طول مي‌انجامد.

وي يادآور شد: ما در اين مطالعه به کمک ليزر ثابت کرديم که در بيماري قوز قرنيه بافت‌هاي ديگر چشم دچار مشکل هستند . به زودي مقاله آن نيز منتشر مي‌شود.


 
سياسي
خبر دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پر گهر
در قلمرو ورزش
آگهي