جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1392/07/11 - روزنامه سراسري صبح ايران(پنجشنبه) نسخه شماره 4541


اصول تغذيه کودک


آزمايش‌هاي تشخيصي


خبرها از عالم علم


 اصول تغذيه کودک  

 قسمت اول

بسياري از والدين از بي‌ميلي به غذا و كم اشتهايي كودكان خود رنج مي‌برند.

به گزارش ايسنا، بي‌اشتهايي يا بد غذاي كودك يكي از مشكلات جدي تغذيه‌اي است چرا كه ممكن است منجر به سوء تغذيه جدي شود. بنابراين بايد دانست تنها گرسنگي نيست كه كودك را به سوي غذا مي‌كشاند و يا فقط سير بودن موجب دوري از غذا نمي‌شود بلكه عوامل گوناگوني مانند عادت‌هاي خانواده و آموزش‌هايي كه كودك در خانواده فرا گرفته است بر اشتهاي كودك تاثير مي‌گذارند.

استقلال طلبي و رشد ذهني يكي از شاخص‌هاي اصلي دوران كودكي است كه با ايجاد تغييرات شخصيتي در اين دوران نسبت به سنين پايين‌تر همراه است. اين مسئله مي‌تواند با ايجاد روحيه استقلال طلبي در كودكان موجب بي‌نظمي در عادات غذايي آنها شود.

امروزه تغذيه كودك خيلي آسان نيست ممكن است كودكان نوپا يا پيش دبستاني يك غذا را سه روز پياپي بخورند و روز چهارم از خوردن آن خودداري كنند و حتي حاضر به چشيدن آن هم نشوند. اين مسئله نشان دهنده نداشتن يك الگوي غذايي مشخص در اين كودكان است و ناشي از حس استقلال طلبي و ميل به انتخاب غذا توسط خود آنهاست.

با توجه به نقش رفتار مادر در شكل‌گيري عادات غذايي كودك به منظور كاهش مشكل بدغذايي كوكان، توجه به برخي نكات تغذيه‌اي ضروري است.

نكاتي كه والدين در غذا دادن به كودكان بد غذا و كم اشتها بايد رعايت كنند:

- كودك براي خوردن بايد احساس گرسنگي كند. فعاليت پيش از غذا مصرف نكردن شيريني، شربت و مايعات شيرين در بين وعده‌هاي غذايي و خواب آلوده نبودن به اين امر كمك مي‌كند.

- از غذاهاي مورد علاقه آنها استفاده شود.

- در دادن غذا به كودك بايد صبور بود.

- بايد هنگام غذا دادن به كودك با او صحبت كرد و او را به خوردن غذا تشويق كرد.

- زمان خوردن غذا را مي‌توان با ابراز محبت براي كودك لذت بخش كرد.

- در زماني كه كودك با علاقه غذا مي‌خورد مي‌توان از او تعريف و تمجيد كرد.

- غذاي كودك را بايد به روش‌هاي مختلف همچون دادن غذاي جديد، تغيير در تركيب غذاها، مزه، بافت، نحوه طبخ، تزئين غذاها به شكل حيوانات، گل و عروسك و از بشقاب‌هاي رنگين متنوع استفاده كرد.

- در صورت امتناع از غذا، مي‌توان آن را با غذاي مورد علاقه‌اش مخلوط كرد يا آن را در فرصتي ديگر امتحان كرد.

- سفره غذاي كودك در محيطي تميز، آرام، دوستانه، راحت، مطمئن و همراه با ديگران باشد.

- ساعات برنامه غذايي كودك متغير نباشد، بايد فاصله زماني بين مصرف ميان وعده را با وعده اصلي رعايت كرد.

- در زمان غذاخوردن، كودك نبايد خيلي گرسنه يا خيلي خسته باشد.

- بايد اجازه داد كودك خود در مورد سيرشدنش تصميم بگيرد. اگر در يك وعده مقدار كمتري غذا بخورد مسلما در وعده ديگر جبران خواهد كرد.

- غذاها را نبايد خيلي زود و براساس تمايل كودك عوض كرد.

- براي خوردن غذا جايزه در نظرگرفته نشود.

- نبايد انتظار داشت كودك خيلي تميز و مرتب مطابق با خواسته شما غذا بخورد. ريخت و پاش غذا را مي‌توان با ملايمت و به تدريج محدود كرد.

پيشنهاد غذاهاي جديد

بهترين راه پيشنهاد دادن غذاي جديد اين است كه مادر غذا را درست كرده و مقدار كمي در كنار بشقاب كودك بگذارد و اجازه دهد كودك غذا را بچشد و اگر دوست نداشت آن را از دهانش درآورده و در كنار بشقابش بگذارد.

اگر كودك دوست داشت به عنوان جايزه، يك نوع غذاي مورد علاقه او را درست كنيد. مدت زيادي طول مي‌كشد كه كودك غذاي جديد را دوست داشت باشد. اگر كودك غذايي را دوست نداشت غذا را چند روز بعد دوباره به او بدهيد.

استفاده از غذهاي متنوع

غذاهايي كه مادر براي كودك تهيه مي‌كند بايد شامل هر چهار گروه غذايي باشد. اجازه دهيد كودك انواع مختلف غذا را امتحان كند حتي اگر مادر آن غذا را دوست ندارد. كودك احتياج به تصميم‌گيري در مورد انتخاب غذاي مورد علاقه خود دارد. همچنين مادر نبايد انتظار داشته باشد كودك غذاهاي متنوع را دوست داشته باشد.

ادامه دارد...


 آزمايش‌هاي تشخيصي  

هر بيماري اگر بموقع تشخيص داده شود، مقابله با آن آسان‌تر خواهد بود. اين مساله در مورد اغلب بيماري‌ها صادق است. حتي گاهي يك بيماري عفوني ساده اگر بموقع تشخيص و درمان نشود، مي‌تواند به از دست رفتن يك زندگي يا به دنيا آمدن نوزاد ناقص منجر شود و زندگي خانواده‌اي را بشدت تحت تاثير قرار دهد. حال سوال مهم اينجاست كه چرا با وجود پيشرفت‌هاي صورت گرفته در علوم آزمايشگاهي و امكان چكاپ‌هاي سالانه، تشخيص و پيگيري بسياري از بيماري‌ها در كشور ما پيش از آن‌كه به مرحله حاد خود برسد، فراهم نيست؟

دكتر عيسي صالحي، ايمونولوژيست و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران در گفت‌وگو با جام‌جم مي‌گويد: متاسفانه در كشور ما جنبه‌هاي مختلف سلامت جسم و روان در درجه چندم اولويت زندگي است. يعني بسياري از افراد به سالم بودن خودرويشان بيشتر از سلامت دهان و دندان يا قلب و عروق خود اهميت مي‌دهند.

به نظر مي‌رسد با فرهنگ سازي و گسترش بيمه‌هاي حمايتگر مي‌توان اين وضع را تغيير داد. چرا كه اگر از نظر اقتصادي هم به مسأله نگاه كنيم بايد گفت كه با چكاپ بموقع و تشخيص زودهنگام بسياري از بيماري‌ها مي‌توان از عوارض بهداشتي، رواني، اقتصادي و اجتماعي بروز بيماري‌هاي پيشرفته جلوگيري كرد.

آزمايش‌هاي مهم و حياتي

بسته به اين‌كه هدف از انجام آزمايش چه باشد اهميت آزمايش‌هاي مختلف، متفاوت است. گاهي ممكن است آزمايشي براي تشخيص يك بيماري ارزش بسيار ويژه‌اي داشته باشد، در حالي كه در موارد ديگري اصلا اهميت ندارد. بنابراين تمام آزمايش‌هايي كه از سوي پزشك معالج درخواست مي‌شود براي تشخيص يا گاهي رد يك بيماري خاصي كه مورد نظر پزشك است مهم است.

دكتر صالحي با اشاره به فاصله زماني چكاپ‌هاي آزمايشگاهي در افراد مختلف مي‌گويد: فاصله زماني بين چكاپ بستگي زيادي به سن بيمار، جنس بيمار، شغل بيمار، وضع سلامت و شيوه زندگي و تغذيه فرد، سابقه ژنتيكي و خانوادگي و عوامل ديگري دارد، اما به طور كلي در افراد طبيعي كه مشكل خاصي ندارند، توصيه مي‌شود كه در بالاي پنجاه سالگي حداكثر هر يك سال و در افراد با سن پايين تر هر دو تا سه سال يك بار چكاپ انجام شود.

اين متخصص علوم آزمايشگاهي تاكيد مي‌كند: معمول‌ترين آزمايش‌ها شامل قند، اوره، اسيد اوريك، چربي‌هاي خون، آزمايش‌هاي كبدي، كليوي، تيروئيد و آزمايش بررسي التهاب در بدن و شمارش سلول‌هاي خوني است كه مي‌توان بيماري‌هاي ديابت، بيماري‌هاي كليوي، كبدي، نقرس و بيماري‌هاي تيروئيدي و بيماري‌هاي التهابي از جمله آرتريت روماتوئيد را با اين آزمايش‌ها و البته در كنار معاينات باليني كه توسط پزشك انجام مي‌گيرد، تشخيص داد.

آزمايشهاي قبلي را هميشه نگه داريد

همراه داشتن آزمايش‌هاي قبلي براي مقايسه نتايج آزمايشگاهي با نتايج قبلي بيماران ضروري است. گرچه نتايج بسياري از آزمايش‌هاي يك فرد در طول زمان و به دلايل مختلف از جمله مصرف داروها، فعاليت فيزيكي، تغذيه و... دچار تغييرات زيادي مي‌شود، اما اگر روال زندگي فرد تغيير چنداني نكند يا درمان خاصي صورت نگيرد، نتايج بسياري از آزمايش‌هاي تغيير خاصي نيز نشان نخواهد داد.

يعني مسئولان آزمايشگاه با در نظر گرفتن تمام اين موارد مي‌توانند با مقايسه نتايج آزمايش‌ها با نتايج قبلي بيماران جواب آزمايش را با دقت و صحت بيشتري گزارش كنند.

بنابر تاكيد متخصصان، نگهداري آزمايش‌هاي قبلي تا سال‌ها بخصوص در مورد تشخيص بيماري‌هاي عفوني خاصي كه عفونت مادام العمر ايجاد مي‌كند، بيشتر كاربرد دارد.

آزمايش‌هاي ضروري هميشگي

به گفته دكتر صالحي‌ اگر فرد، بيماري خاصي نداشته نباشد يك چكاپ معمولي شامل بررسي قند، اوره، اسيد اوريك، چربي‌هاي خون، آزمايش‌هاي كبدي، كليوي، تيروئيد و آزمايش بررسي التهاب در بدن و شمارش سلول‌هاي خوني سالانه يا هر دو سال يك بار برايش كافي است.

وي تاكيد مي‌كند: البته در صورتي كه فرد سابقه ابتلا به بيماري‌هاي خاصي را داشته باشد يا سابقه خانوادگي مرتبط با بيماري خاصي را داشته باشد، آزمايش ويژه آن بيماري نيز به آزمايش ديگر اضافه خواهد شد. درآقايان در سنين سالمندي بررسي اختلالات پروستات را هم مي‌توان به اين آزمايش‌ها اضافه كرد.

تاثير دارو‌ها بر نتيجه آزمايش

بنابر تاكيد متخصصان علوم آزمايشگاهي تاثير داروها بر نتيجه آزمايش بسته به نوع داروي مورد استفاده و نوع آزمايش درخواستي متفاوت است. بعضي از داروها بر بعضي آزمايش‌ها اثر بسيار زيادي دارد مثلا مصرف وارفارين يا آسپرين يا تركيبات مشابه تاثير شديدي در نتايج آزمايش‌هاي انعقادي دارد، ولي بر ميزان قند و اوره خون تاثيري ندارد.

بنابر اين هنگام مراجعه به آزمايشگاه بهتر است نوع و مقدار داروي مصرفي را به آزمايشگاه اطلاع دهيم تا آزمايشگاه با اطمينان بيشتري بتواند نتايج صحيح را گزارش كند. همچنين پرسيدن سوابق يك بيماري در شخص مورد آزمايش به مسوولان آزمايشگاه كمك مي‌كند روش و استانداردهاي مناسب با شرايط بيمار را در انجام آزمايش‌ها اعمال كند.

مهم‌ترين آزمايش‌ها براي سرطان‌هاي شايع در زنان و مردان

بنابر تاكيد متخصصان، در خانم‌ها سرطان‌هاي پستان و دهانه رحم شايع‌تر است كه براي تشخيص زودهنگام آنها علاوه بر معاينه پزشك متخصص آزمايش‌هاي متعددي وجود دارد كه توسط پزشك معالج درخواست مي‌شود.

آزمايش تشخيص تومورهاي سرطان پستان، بررسي نمونه‌هاي پاپ اسمير (آزمايش تشخيص سرطان دهانه رحم) و انجام بررسي‌هاي حضور HPV (آزمايش تعيين نوع ويروس زگيل تناسلي از نظر ميزان خطرناك يا بي‌خطر بودن) در دستگاه ادراري تناسلي از اين دسته آزمايش‌ها در خانم‌هاست.

در مورد آقايان سرطان پروستات در سنين سالمندي شايع است و انجام آزمايش‌هاي تشخيص سرطان پروستات از قبيل PSA به طور سالانه توصيه مي‌شود.

بررسي ميزان آنزيم‌هاي كبدي

آنزيم‌هاي كبدي پس از تخريب سلول‌هاي كبدي در خون آزاد مي‌شود و افزايش مقدار خوني اين آنزيم‌ها مي‌تواند بيانگر اختلالات كبدي باشد.

دكتر صالحي با اشاره به اين مطلب مي‌افزايد: اختلالات كبدي طيف وسيعي از بيماري‌ها از بيماري‌هاي عفوني گرفته تا بيماري‌هاي ناشي از مصرف الكل يا بيماري‌هاي خودايمن را شامل مي‌شود. از سوي ديگر بايد در نظر داشت آنزيم‌هايي كه به اصطلاح كبدي ناميده مي‌شود، اختصاصي كبد نبوده و در بيماري‌هاي ديگري نظير بيماري‌هاي پانكراس، دستگاه گوارش و حتي بيماري‌هاي استخواني مقادير آنها افزايش مي‌يابد. پس تفسير نتايج آزمايشگاهي مرتبط توسط پزشك متخصص و با در نظر گرفتن علائم و شرايط باليني صورت مي‌گيرد.

علائم باليني پيش از آزمايش تشخيص سرطان

بنابر توصيه متخصصان، خون‌ريزي‌هاي مشاهده شده در ادرار و مدفوع را بخصوص در سنين سالمندي بايد جدي گرفت. چراكه اگر سرطان در دستگاه گوارش يا ادراري رخ دهد، مي‌تواند موجب بروز خون‌ريزي در اين دستگاه‌ها شود. گرچه هر خون‌ريزي ناشي از سرطان نيست، اما از آنجا كه سرطان ممكن است هر بافت يا اندامي را درگير كند و عوارض و علائم مختلفي را موجب شود، پس توصيه مي‌شود هر گونه عملكرد غيرطبيعي قسمت‌هاي مختلف بدن خود را جدي بگيريم و قبل از اين‌كه بيماري‌ها از جمله سرطان به مرحله غيرقابل درمان يا مراحل مشكل‌تر برسد با مراجعه به پزشك متخصص و آزمايش‌هاي دوره‌اي از وضع سلامت خودآگاهي پيدا كنيم.


 خبرها از عالم علم 

 شرط اصلي بارداري موفق

مصرف ويتامين ها براي گذر از يک بارداري موفق بسيار مهم است که خانم‌هاي باردار در طول بارداري بايد به آن توجه کنند

دکتر ميترا زراتي متخصص تغذيه به باشگاه خبرنگاران گفت: تغذيه در دوران بارداري از اهميت زيادي برخوردار است که نوع مواد غذايي و مصرف آن در دوران بارداري مي تواند نقش تعيين کننده در سلامت جنين و مادر دارد.

وي ادامه داد: خانم هاي بارداري که سابقه سقط هاي مکرر دارند به خصوص 3 ماهه ي اول بارداري بايد تغذيه مناسب داشته باشند و حتما بايد سطح ويتامين D را کنترل کنند زيرا کاهش مقدار ويتامين D در خانم هاي باردار باعث ضعف نقش سيستم ايمني در جنين و احتمال سقط هاي مکرر را افزايش مي دهد.

زراتي تصريح کرد: همچنين خانم هايي که دچار کم خوني فقر آهن هستند چند ماه قبل از بارداري بايد مکمل هاي آهن را مصرف کنند چون کاهش آهن باعث اختلال در اکسيژن رساني به جنين شده و باعث اختلال درتشکيل اندام‌ها و بافت جنين مي شود.

وي تصريح کرد: همچنين در دوران بارداري و قبل از بارداري براي پيشگيري از مسمويت حاملگي خانم ها از منابع حاوي آنتي اکسيدان مانند هويج، آناناس، ليموترش، کلم بنفش، انگور، گوجه فرنگي استفاده کنند.

زراتي توصيه کرد: البته از مصرف زياد هويج بايد جلوگيري کرد چون حاوي ويتامين A است که نقص جنيني ايجاد مي کند.

خواب‌ها از کجا مي‌آيند؟

تيمي از محققان فرانسوي بر اين باورند که خواب‌ديدن در اساسي‌ترين نوع خود، توسط brainstem مغز ايجاد مي‌شود.

به گزارش ايسنا، اين ارگان بخشي از مغز و به نخاع متصل است و نقش مهمي را در تنظيم خواب (فرايندي «پايين-به-بالا» و نه نتيجه عملکردهاي بالاتر مغز) ايفا مي‌کند.

محققان حاضر در اين مطالعه بيماران مبتلا به نارسايي «فعالسازي خودکار» (auto-activation) را بررسي کردند. فعالسازي خودکار سندرومي است که مشخصه آن بي‌تفاوتي شديد است.

افراد داراي اين نارسايي، توانايي فعال‌کردن آني هر نوع فرايند شناختي يا عاطفي را از دست مي‌دهند.

آن‌ها داراي هيچ نوع فکري نيستند و اغلب به آرامي تمامي روز را در يک مکان و بدون صحبت‌کردن يا حرکت‌کردن مي‌نشينند.

چنانچه فردي آن‌ها را تحريک کند، مي‌توانند به سوال‌ها پاسخ گفته و خاطرات را به ياد آورند، اما در صورتي که به حال خود رها شوند، ذهن آن‌ها خالي مي‌ماند.

در صورتي که اين بيماران داراي افکار آني نيستند، اين سوال مطرح است که آيا آ‌ن‌ها خواب مي‌بينند؟

در اين تحقيق از 13 سوژه مبتلا به نارسايي و 13 سوژه کنترل خواسته شد که يک دفترياداشت خواب داشته باشند. محققان سپس اين دفترها را براي طولاني‌بودن، پيچيدگي و عجيب‌بودن آن‌ها تحليل کردند.

در نهايت، تمامي بيماران مبتلا به اين نارسايي خواب‌ديدن را گزارش نکردند، اما تعدادي از آن‌ها اين عمل را انجام دادند.

افرادي که خواب ديدن را گزارش کرده بودند (فقط چهار نفر از 13 نفر)، خواب‌هاي کوتاه‌تر و غيرعجيب‌تر را در مقايسه با گروه کنترل داشتند. گروه کنترل خواب‌هايي با سناريوهاي نرمال مانند راه‌رفتن را داشتند.

بيماراني که در طول روز داراي افکار آني نبودند، مي‌توانند هنگام خواب اين افکار را داشته باشند و اين موضوع نشان مي‌دهد که خواب‌ديدن بايد فرايندي «پايين-به-بالا» و اساسا يک reflex باشد.

ويتاميني حياتي براي قلب

مطالعات انجام شده در انستيتو سلامت جورجيا درايالات متحده امريکا، نشان داد که کمبود ويتامين D حتي در افراد سالم، موجب سخت و منقبض شدن ديواره شريان ها مي شود. اين بررسي ثابت کرد که کمبود اين ويتامين در سلامت و عملکرد عروق اختلال ايجاد کرده و موجب بالا رفتن فشارخون و افزايش خطر ابتلا به بيماري هاي قلبي- عروقي مي شود. با افزايش سطح ويتامين D در بدن، سلامت عروق ارتقا يافته و فشارخون کاهش مي يابد.

به گزارش سيمرغ، براي انجام اين تحقيق 554 فرد سالم با ميانگين سني 47 سال انتخاب شدند. ميانگين سطح هيدروکسي ويتامين D (فرم پايدار ويتامين D) در خون افراد شرکت کننده 31.8 نانوگرم در ميلي ليتر بود. در 14 درصد افراد گروه، کمبود ويتامين D (کمتر از 20 نانوگرم در ميلي ليتر) و در 33 درصد، ميزان ناکافي ويتامين D (کمتر از 30 نانوگرم در ميلي ليتر) مشاهده شد.

پژوهشگران توانايي انبساط عروق خوني اين افراد را مورد ارزيابي قرار دادند. نتايج نشان داد حتي با در نظر گرفتن عواملي مانند سن، وزن و ميزان کلسترول خون، در افراد مبتلا به کمبود ويتامين D، شريان ها سخت و سفت شده و عملکرد آنها دچار اختلال مي شود. نکته مهم اين که در افراد مبتلا به کمبود ويتامين D، اختلال در عملکرد عروق خوني مشابه بيماران ديابتي يا بيماران مبتلا به پرفشاري خون بود.

ديواره عروق خوني از يک لايه سلول هاي اندوتليال پوشيده شده است که انقباض و انبساط عروق را کنترل کرده و از تشکيل لخته هاي خوني که منجر به سکته مغزي و حملات قلبي مي شوند، پيشگيري مي نمايد.

نقش ويتامين D در عملکرد عروق هنوز به درستي شناخته نشده است. محققان معتقدند که مکانيسم اين عمل ممکن است مربوط به توانايي ويتامين D در تقويت سلول هاي اندوتليال و عضلات دربرگيرنده عروق خوني باشد. مکانيسم احتمالي ديگر نقش ويتامين D در کاهش ميزان آنژيوتانسين (هورموني که موجب افزايش فشارخون مي شود) و يا تنظيم التهاب است.

اغلب افراد، ويتامين D مورد نياز خود را از تماس پوست بدن با نور خورشيد و يا ازطريق مکمل هاي غذايي و غذاهاي غني شده مانند شير و غلات صبحانه، تامين مي کنند. تعداد محدودي از مواد غذايي از جمله ماهي هاي چرب و روغني به طور طبيعي حاوي ويتامين D هستند.

در ادامه اين تحقيق مشاهده شد که با افزايش سطح ويتامين D افراد شرکت کننده از طريق مکمل هاي غذايي و يا نور خورشيد در مدت 6 ماه، شاخص هاي سلامت عروق بهبود يافته و فشارخون پايين مي آيد. در 42 درصد افراد شرکت کننده با سطح ويتامين D ناکافي، پس از رساندن اين ويتامين به محدوده طبيعي بدن، فشارخون 4.6 ميلي متر جيوه کاهش نشان داد.

اين مطالعه ثابت کرد که ويتامين D در سلامت عروق خوني و پيشگيري از بيماري هاي مزمن به ويژه در دوران سالمندي از اهميت بالايي برخوردار است.


 
سياسي
خبر دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پرگهر
در قلمرو ورزش
آگهي