جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1396/09/20 - روزنامه سراسري صبح ايران(دوشنبه) نسخه شماره 5718


گام جديد دانشمندان براي کشف معماي خودکشي نهنگ‌ها


توليد موتوري که با باد کار مي کند


يک حالت جديد ماده کشف شد


عجيب و جالب


به سبک بهترين ها


آيا مي دانيد؟


 گام جديد دانشمندان براي کشف معماي خودکشي نهنگ‌ها 

 
نهنگ‌ تک‌شاخ يکي از جانواران دريايي است که دست به خودکشي مي‌زند و خود را به ساحل مي‌اندازد. دانشمندان دانشگاه کاليفرنيا با نصب گيره‌هاي الکترونيک روي پشت آن‌ها متوجه شدند که اين موجودات در مواجهه با ترس تناقض فيزيولوژيک دارند.

به گزارش آنا به نقل از BBC، نهنگ تک‌شاخ (نيزه ماهي) نهنگي با جثه متوسط است و ويژگي بارز آن يک دندان نيش يا عاج طويل (بين 1/5 تا سه متر) در جنس نر است.

پژوهشگران دانشگاه کاليفرنيا با بررسي اطلاعات ارسالي از گيره‌هاي الکترونيک که به پشت اين آبزيان وصل کرده بودند متوجه شدند هنگام احساس خطر ضربان قلب نهنگ‌هاي تک‌شاخ پايين مي‌آيد اما در همان حال آنها براي فرار از خطر به سرعت شنا مي‌کنند.

پژوهشگران که نتيجه تحقيق خود را در نشريه دانش منتشر کرده‌اند مي‌گويند اين واکنش نهنگ‌هاي تک‌شاخ به خطر بسيار پرهزينه است چرا که در حين فعاليت شديد براي فرار، اکسيژني که به مغز آنها مي‌رسد محدود مي‌شود.

محققان در آب‌هاي کم عمق و پر از يخ درياهاي قطبي که محل زيست اين نهنگ است گيره‌هاي الکترونيک را به بدن آنها نصب کردند تا بتوانند آنها را رديابي و علائم فيزيولژيک آنها را ثبت کنند.

اين تحقيق اين سوال را مطرح مي‌کند که اين موجود اسرارآميز آب‌هاي يخي معروف به «تک‌شاخ دريا» چگونه مي‌تواند خود را با تجاوز روزافزون انسان به محيط زيستش همساز کند.

نهنگ‌هاي تک‌شاخ تا به حال در تماس با مزاحمت انسان قرار نمي‌گرفتنند چون عمدتا در ميان يخ‌هاي آب‌هاي قطبي پنهان هستند اما در دهه‌هاي اخير يخ‌ها کم شده‌اند و شرايط تغيير کرده است.

دکتر تري ويليامز پژوهشگر دانشکاه کاليفرنيا مي‌گويد: «کشتيراني و استخراج نفت و گاز وارد دنياي نهنگ‌هاي تک‌شاخ شده است».

ماجرا از آنجا شروع شد که دکتر مدز پيتر‌هايد-يورگنسون از موسسه منابع طبيعي گرينلند با دکتر ويليامز تماس گرفت. دکتر ‌هايد يورگنوسن براي تحقيقات خود با شکارچيان نهنگ همکاري مي‌کرد و مي‌خواست به جاي کشتن، به نهنگ‌ها گيره‌هاي الکترونيک وصل کند.

دکتر ويليامز پيش از اين، فناوري مطالعه فيزيولوژي دلفين‌ها را در موسسه خود توليد کرده بود و دکتر يورگنسون مي‌خواست ببيند آيا اين فناوري را مي‌شود براي نهنگ‌هاي تک‌شاخ به کار گرفت را يا نه.

دکتر ويليامز مي‌گويد: «اين فرصتي فوق‌العاده براي بررسي فيزيولوژي نهنگ‌هاي اعماق دريا بود».

آنچه دکتر ويليامز توليد کرده بود يک گيره الکترونيک بود که ضربان قلب آبزي را در کنار عمق و سرعت حرکت آبزي اندازه مي‌گرفت و با ماهواره قابل رديابي بود.

اين گيره‌هاي الکترونيک با بادکش به پشت نهنگ مي‌چسبند و وقتي گيره از بدن نهنگ جدا شود با ردياب ماهواره‌اي تعبيه‌شده در گيره مي‌توان آن را پيدا کرد.

دکتر ويليامز مي‌گويد: «ما با استفاده از اين فناوري روزها بر پشت يک نهنگ تک‌شاخ سوار بوديم و اين مرا واقعا شگفت‌زده کرد».

نصب گيره بر پشت نهنگ‌ها

پژوهشگران با کمک شکارچيان نهنگ‌هايي را که در تور گير افتاده بودند پيدا کرده، گيره را با بادکش به پشت نهنگ‌ها چسباندند و بعد آنها را در اعماق آبدره‌هاي شرق گرينلند رها کردند.دکتر ويليامز اولين اندازه‌گيري ضربان قلب نهنگ را به خاطر دارد، طبق انتظار، ضربان قلب نسبتا بالا بود: وقتي نهنگ‌ها هنوز در آب رها نشده بودند ضربان قلبشان حدود 60 تا در دقيقه بود، درست مثل ضربان قلب ما در حال استراحت.

اما به محض اين که نهنگ‌ها در آب رها شدند ضربان قبل آنها بلافاصله به سه تا چهار ضربه در ثانيه يا 15 تا 20 ضربه در دقيقه کاهش پيدا کرد.

دکتر ويليامز و همکارانش ابتدا فکر کردند اين واکنش مثل ميخکوب شدن بر اثر ترس است، تکان نخوردن و صبر کردن تا رفع خطر.

او مي‌گويد: «وقتي نگاه کرديم ديديم آنها با تمام سرعت در حال شنا هستند. بنابراين دو چيز متضاد همزمان اتفاق افتاده بود، تعداد ضربان قلب واقعا کم بود آن هم در زمان فعاليت. باورنکردني بود».

دانشمندان تصور مي‌کنند شايد اين معماي به ساحل افتادن نهنگ‌ها را توضيح دهد. اگر نهنگ با سرعت تمام در حال فرار است و تعداد ضربان قلبش اينقدر پايين، شايد اين باعث مي‌شود اکسيژن کافي به مغز نرسد و نهنگ جهت و راه خود را گم کند. اگر اين کاهش جريان خون و در نتيجه نرسيدن اکسيژن به مغز به مدت طولاني ادامه پيدا کند ممکن است حتي باعث آسيب ماندگار به مغز شود.

دکتر ويليامز مي‌گويد: «ما يک معماي فيزيولوژيک را شناسايي کرده‌ايم و قصد داريم با دنبال کردن جزئيات بفهميم چه اتفاقي مي‌افتد».

آنچه اين تحقيق مطرح مي‌کند آثار نگران‌کننده کشتيراني و استخراج بر زندگي نهنگ‌هاي تک‌شاخ و ديگر پستانداران آبزي در درياهاي قطبي است، درياهايي که روز به روز عاري‌تر از يخ مي‌شوند.وقتي به واکنش ترس اين نهنگ‌ها فکر مي‌کني و به تهديد جديدي که کشتي‌ها و سر و صداهاي ديگر براي آنها ايجاد مي‌کنند واقعا بايد جانب احتياط را رعايت کرد. اگر ما مي‌خواهيم اين نهنگ‌هاي تک‌شاخ همچنان در درياها زندگي کنند، شايد بايد از بعضي مناطق محافظت کنيم.


 توليد موتوري که با باد کار مي کند 

 استفاده از انرژي هاي تجديدپذير براي به حرکت درآوردن وسايل نقليه روز به روز در حال افزايش است، اما کاربرد باد براي تامين انرژي موتورسيکلت ها تا به حال بي سابقه بوده است.به گزارش مهر به نقل از ديجيتال ترندز، در موتور جديد هوندا موسوم به سي بي 4 از فن هاي بزرگ و قدرتمندي استفاده شده که با چرخش خود، دريافت هوا از جلو و خروج شديد باد از عقب انرژي جنبشي لازم براي جابجايي را فراهم مي آورند.موتور يادشده مجهز به يک نمايشگر لمسي نيز هست که مشاهده نقشه هاي ديجيتال، استفاده از گوشي بدون حواس پرتي، اتصال به ديگر وسايل الکترونيک و غيره را ممکن مي کند.هوندا هنوز جزئيات فني چنداني را در مورد نحوه عملکرد اين موتور اعلام نکرده، اما تصريح کرده که نمايشگر اين موتور هم با استفاده از انرژي باد کار مي کند و در صورت توقف آن از کار مي افتد.

استفاده از توربين در موتورهاي جديد امر تازه اي نيست و حتي يک شرکت ويتنامي به نام بانديت 9 هم نمونه اي از يک موتور را توليد کرده که قادر به حرکت با استفاده از انرژي باد است. اما اين موتور هرگز به مرحله توليد انبوه نرسيده است.


 يک حالت جديد ماده کشف شد 

 محققان دانشگاهي يک حالت جديد ماده را به نام «اکسيتونيوم» کشف شده است.به گزارش آنا، پس از 50 سال تلاش و نظريه‌پردازي محققان دانشگاه ايلينوي بالاخره موفق شدند وجود يک حالت ديگر ماده را اثبات کند.برت‌ هالپرين فيزيکدان نظريه‌پرداز دانشگاه ‌هاروارد در دهه 1960 ميلادي اين حالت ماده را اکسيتونيوم نام‌گذاري کرده بود.در هر حال اکسيتونيم نوعي کاندنسيت است. به عبارت ديگر محققان آن را حالت جامد رديابي کرده‌اند. اکسيتونيم از ذراتي به نام اکسيتون ساخته شده است و ماهيتي مانند آلومينيوم دارد.

در حقيقت اکسيتونيم از ذراتي به نام اکسيتون تشکيل شده است که از الکترون‌هاي فراري و جاي خالي آنها به وجود مي‌آيد.

هنگامي‌که الکتروني در ماده دچار جنبش مي‌شود، در جاي خالي آن يک حفره باقي مي‌ماند. اين سوراخ رفتاري مانند ذره و با شارژ مثبت از خود نشان مي‌دهد. از آنجا که شارژ آن مثبت است، حفره جاي الکترون‌ها جذب و آنها را کنار هم مي‌چيند تا يک ماده ترکيبي يا بوزون بسازد که به نام اکسيتون نيز مشهور است.

در آزمايش‌هاي جديد محققان کريستال‌هاي شارژ نشده TMD ديزلنايد تيتانيوم را براي وجود اين حالت مورد بررسي قرار دادند. براي کشف اين حالت ماده محققان روش جديدي ابداع کردند که «M-EELS» نام گرفته و نسبت به تحرک حساس‌تر است.در هر حال هنوز دانشمندان ويژگي‌هاي ماده در حالت اکسيتونيوم را نمي دانند. برخي معتقدند اين حالت مانند يک عايق است و نمي تواند انرژي را حمل کند. عده‌اي ديگر معتقدند ماده در اين حالت مشابه ابرمايع است، بنابراين گام بعدي کشف ويژگي‌هاي حالت اکسيتونيوم است.


 عجيب و جالب 

 باتري پارچه‌اي ساخته شد

محققان باتري پارچه‌اي ساخته‌اند که حتي پس از کشيده شدن و پيچاندن مي‌تواند با کمک باکتري‌ها برق توليد کند.

به گزارش آنا، محققان دانشگاه بينگامتون در آمريکا يک نوع باتري پارچه‌اي ساخته‌اند که باکتري برق توليد مي‌کند.محققان اعلام کرده‌اند اين باتري زيستي پارچه‌اي حتي پس از کشيده شدن و پيچاندن نيز مي‌تواند برق توليد کنند. به اعتقاد آن‌ها در آينده مي‌توان باتري را به وسيله باکتري موجود در عرق انسان يا آب دهان شارژ کرد.چنين سلول سوختي با استفاده از ميکروارگانيسم‌هايي به نام بيوکاتاليست جريان الکتريسيته توليد مي‌کند تا واکنش شيميايي به وجود آيد.مولف ارشد اين تحقيق مي‌گويد: «بدن انسان سلول‌هاي باکتريايي زيادي دارد. مي‌توان از اين باکتري به عنوان يک منبع انرژي مستقل از بدن استفاده کرد. همين امر فرصت‌هاي نوآوري متعددي در گجت‌هاي پوشيدني فراهم مي‌کند».

نقاشي مونا ليزا با DNA بازسازي شد

محققان دانشگاهي با استفاده از DNA نقاشي مونا ليزا را در مقياس نانو بازسازي کردند.

به گزارش آنا، محققان دانشگاه کل تک، کوچک‌ترين نسخه از تابلوي موناليزا، شاهکار لئوناردو داوينچي را در ابعاد 0/5 ميکرومتر مربع ساخته‌اند. به عبارت ديگر اين تصوير به اندازه يک باکتري ‌«اي کولاي» است.

آنها براي ساخت اين تصوير از روشي به نام «اوريگامي دي‌ان‌اي» استفاده کردند که در آن رشته‌هاي دي‌ان‌اي دستکاري مي‌شوند تا به شکل دلخواه تا شوند و در مکان مناسب قرار گيرند.

اين درحالي است که دي‌ان‌اي براي کدگذاري اطلاعات ژنتيک موجودات زنده به کار مي‌رود. اما يک بلوک ساختمان‌سازي شيميايي
ايده آل به حساب مي‌آيد.درهمين راستا محققان کل‌تک نرم افزاري خلق کردند که با تکيه بر يک تصوير (مانند مونا ليزا) آن را به بخش‌هاي کوچک‌تر تقسيم و توالي دي‌ان‌اي لازم براي ساخت اين جزييات را تعيين مي‌کند.

درمرحله بعد بخش‌هاي کوچک را بايد در يک سازه کنار هم قرار داد تا تصوير نهايي بازسازي شود. براي اين منظور هر بخش را مانند تکه‌هاي پازل کنار هم چيدند تا بخش‌هاي بزرگ‌تري ايجاد شوند. سپس بخش‌هاي بزرگ‌تر مختلف را کنار هم قرار داند تا پازل کامل شود.

از سوي ديگر هريک از بخش‌ها داراي لبه‌هاي يگانه است تا با بخش‌هاي خاص ديگر متصل شود و موقعيتي مشخص در اين سازه داشته باشد. اما براي اين منظور بايد صدها لبه مشخص طراحي مي‌شد که کاري مشکل و پرهزينه است.براي اين منظور آنها از يک رشته بلند دي‌ان‌اي و تعداد زيادي رشته‌هاي کوتاه‌تر به زنجيره استفاده کردند. اين موارد براي اتصال بخش‌هاي مختلف به رشته بلند طراحي شده بود.هنگامي‌که زنجيره‌هاي کوتاه و بلند در يک لوله آزمايشگاهي ترکيب شدند، زنجيره‌ها بخش‌هاي مختلف رشته‌هاي بلند دي‌ان‌اي را به سمت خود جذب کردند و به اين ترتيب به شکل مورد نظر تا شدند.از سوي ديگر يک بوم از دي‌ان‌اي ترکيب شد تا جزئيات اريگامي کوچک‌تر روي آن قرار گيرند.

کشف سنگ‌نگاره‌اي 2000 ساله با طرح‌هايي از هيولاهاي باستاني

باستان‌شناسان موفق به کشف سنگ‌نگاره‌اي با قدمت 2000 سال در ونزوئلا شدند که طرح‌هايي از هيولاهاي افسانه‌اي و آيين‌هاي باستاني را به تصوير کشيده‌است.

به گزارش DailyMail، اين سنگ‌‌ها از بزرگ‌ترين سنگ‌هاي حکاکي شده در جهان به شمار مي‌روند و حالا دانشمندان حکاکي‌هاي خارق‌العاده‌اي را روي آنها را رمزگشايي کرده‌اند. اين حکاکي‌ها که «پتروگليف» نام دارد، اطلاعات جديدي از محتواي باستان‌شناسي و قوم‌نگاري براي دانشمندان به ارمغان مي‌آورد.

دانشمندان دانشگاه کالج لندن موفق به کشف طرح‌هايي روي سنگ‌نگاره‌هاي منطقه «آتاروس رپيدز» آمازوناس در ونزوئلا شده‌اند. به گفته محققان، اين منطقه خانه مردم بومي آدولز، تمدني باستاني، بوده است. همچنين منطقه رپيدز يکي از نقاط مهم در راه تجاري اين محل بوده است.

هشت گروه از سنگ‌هاي حکاکي‌شده در پنج جزيره واقع در رپيدز پيدا شدند. بزرگ‌ترين سنگ‌نگاره 304 متر مربع است و حداقل 93 حکاکي مجزا دارد که بزرگ‌ترين آنها تا چندين متر به طول انجاميده است.

يکي از حکاکي‌هاي روي اين سنگ‌نگاره، تصوير ماري شاخداري است که 30 متر طول دارد. تيم تحقيقاتي براي عکسبرداري از اين سنگ‌نگاره‌ها، که بعضي نقاط آن غيرقابل دسترسي بود، از پهپاد استفاده کردند.

دکتر فيليپ ريريس، سرپرست اين مطالعه، مي‌گويد: «رپيدز يم منطقه قومي، زباني و فرهنگي مهم است. نقوش ثبت‌شده روي اين سنگ‌ها شباهت‌هاي زيادي به سنگ‌نگاره‌هاي کشف شده در سايت‌هاي محلي ديگر دارد. همچنين شباهت‌هاي هم با سنگ‌نگاره‌هاي کشف شده در برزيل و کلمبيا دارد».ريريس در ادامه افزود: «اين مطالعه يکي از اولين تحقيقات گسترده درباره اين سنگ‌نگاره‌هاست تا ارتباطات فرهنگي مناطق شمالي آمريکاي جنوبي را در دوران پيشاکلمبي و دوران استعماري نشان دهد».

در حالي که اکثر سنگ‌نگاره‌ها ارتباط دورادوري با سايت‌هاي جادوگري دارند اما اين حکاکي‌ها اطلاعات روزانه ازجمله نحوه زندگي مردم در اين منطقه، نحوه سفر کردن مردم، اهميت منابع آبي و افزايش و کاهش ميزان آب در فصول سرد و گرم را به تصوير مي‌کشند.

ريريس مي‌گويد: «اين اندازه از حکاکي‌هاي مجزا بي‌سابقه است».

با وجود اين که اين سنگ‌نگاره‌ها پيش از اين هم مورد مطالعه قرار گرفته بودند اما نتايج تحقيقات اخير، جزئيات زيادي را فاش کرده است.

تقريبا همه حکاکي‌ها تحت تاثير افزايش و کاهش سطح آب در فصول مختلف سال قرار گرفته‌اند. در يکي از سنگ‌نگاره‌ها، طرحي از يک نوازنده فلوت ديده مي‌شود که توسط انسان‌هاي ديگر احاطه شده است که احتمالا بخشي از يک مراسم بومي است.


 به سبک بهترين ها 

 ولوو، سلطان جاده‌ها

گروه ولوو يک شرکت سوئدي سازنده وسايل نقليه و قطعات آن است. از جمله توليدات اين شرکت تريلي، کاميون، اتوبوس، تجهيزات ترابري و سازه‌اي، سامانه‌هاي پيش‌رانش دريايي و صنعتي، قطعات هوافضا و خدمات مالي است. شرکت ولوو در 14آوريل 1927 توسط دو مهندس ميکانيک به نام‌هايAssar Gabrielsson وGustaf Larson به‌عنوان شرکت خودروسازي در شهر گوتنبورگ سوئد آغاز به کار کرد. نخستين سالي که اين شرکت فعاليت خود را آغاز کرد تنها 280 خودرو در طول يک سال ساخت.

نخستين کاميون به نام سري يک، در ژانويه سال 1928 عرضه شد که موفقيتي براي شرکت محسوب شد چرا که توجه کشورهاي خارجي را جلب کرد. نتيجه اين شد که شرکت ولوو در سال 1930 تعداد 639 خودرو فروخت و در همان حين کاميون‌هايش را به ديگر نقاط اروپا صادر کرد. نخستين محصول با موتور ديزل را در 1963با معرفي سري L43 وارد بازار کرد. همچنين نخستين اتوبوس هم به نام B1 در سال 1934 ساخته شد.

ولوو در سال 1935 شرکت پنتاورکن که موتورهاي شرکت ولوو را توليد مي‌کرد به خدمت خود درآورد و بدين ترتيب يک منبع مطمئن و دائمي براي توليد موتور پيدا کرد. سال 1963 سالي بود که شرکت ولوو نخستين کارخانه مونتاژش را در خارج از سوئد يعني در کانادا تأسيس کرد. گروه ولوو هم‌اکنون کاميون‌سازي ماک و رنو را تحت سيطره خود دارد و بخش‌هاي بسياري شامل گروه مالي/ لجستيک/هوايي و... را هم مديريت مي‌کند. ولوو در حال حاضر تمرکز خود را براي ارائه مدل‌هايي کم‌مصرف طبق استانداردهاي يورو 4و5 صرفمي‌کند.

توليد خودروهاي مقاوم در مقابل هواي سرد

اين شرکت در آغاز شاخه‌اي از شرکت بلبرينگ‌سازي اس. کي. اف بود. هدف از تأسيس اين شرکت، ساخت خودروهايي بود که در مقابل سرماي هواي سوئد مقاومت داشته باشند و براي جاده‌هاي يخ‌زده و ناهموار اين کشور بهينه شده باشند. نام ولوو به معني «مي‌غلتم» است و از فعل volvere لاتين گرفته شده ‌است. گروه ولوو در سال 1999 اقدام به فروش بخش خودروهاي سبک خود، تحت نام ولوو کارز، به ارزش 6,45 ميليارد دلار به شرکت آمريکايي فورد کرد. در سال 2010 ميلادي فورد نيز ولوو کارز را با قيمت 1,8 ميليارد دلار به شرکت چيني جيلي فروخت.


 آيا مي دانيد؟ 

 فرضيه قدرتمندي بيشتر مردان در مقايسه با زنان زير سوال رفت

اگر چه در ظاهر مردان از زنان قدرتمندتر به نظر مي‌رسند، اما در عمل بخش‌هايي از اندام داخلي زنان و به خصوص بخش‌هاي هوازي آنان استحکام و توانمندي بيشتري دارند.

به گزارش بيتوته، يکي از پيش نيازهاي افزايش قدرت و توانايي داخلي بدن اين است که بدن بتواند اکسيژن بيشتري را از خون جذب کند.

در حالي که در بررسي‌هاي قبلي ادعا شده بود بدن مردان به طور کلي در اين زمينه بهتر از زنان عمل مي‌کند، در بررسي‌هاي تازه مشخص شده است اندام هوازي بدن زنان جوان توانمندي بيشتري در مقايسه با مردان جوان دارد و در زمينه جذب اکسيژن از خون بهتر عمل مي‌کند.

البته بايد توجه داشت که وضعيت در مورد کودکان و افراد مسن متفاوت است و اندام هوازي پسران و پيرمردان عملکرد بهتري در مقايسه با دختران و پيرزنان دارد.

تحقيقات يادشده در دانشگاه واترلو در کانادا صورت گرفته و براي انجام آن عملکرد اندام هوازي 18 زن و مرد جوان در زمينه جذب اکسيژن از خون با وزن و سن مشابه بررسي شده است. بررسي يادشده ثابت کرد که عملکرد بدن زنان 30 درصد بهتر از بدن مردان بوده است.

پژوهشگران مي‌گويند اين يافته جديد ثابت مي‌کند تصورات قبلي در مورد اينکه بدن مردان به طور طبيعي قدرتمندتر است، درست نبوده است. البته هنوز علت توانايي بيشتر بدن زنان جوان براي جذب اکسيژن مشخص نشده است.

کشف فسيل 75 ميليون ساله شبيه قو

محققان در مغولستان فسيل75 ميليون ساله دايناسور پرداري يافته اند که شبيه يک قو جهش يافته و گوشتخوار بوده است.

به گزارش خبرگزاري مهر به نقل از نيواطلس، دانشمند فسيل دايناسور پردار عجيبي را در مغولستان کشف کرده اند که شبيه يک قوي جهش يافته است.

اين حيوان عجيب گردني بلند شبيه قو، پنجه هايي بسيار بلند، دمي مانند خزندگان و نوکي مملو از دندان داشته است. دايناسور مذکور Halszkaraptor escuilliei نام گرفته و 75 ميليون سال قبل زندگي مي کرده است. اين حيوان به اندازه يک قو بوده و احتمالا در خشکي و آب زندگي مي کرده است. همچنين حيوان در خشکي روي دوپاي خود اما در آب با بال ها حرکت مي کرده است. اين نخستين حيوان از خانواده بزرگ دايناسورهايي گوشتخوار به نام تروپاد ها است.


 
سياسي
خبر دانشگاه
دانستني ها
پزشكي
استانها
انرژي
اقتصادي
اجتماعي
هنري
ورزشي
آگهي