جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1391/05/16 - روزنامه سراسري صبح ايران (دوشنبه) نسخه شماره 4217

 ويروس ايدز (HIV)  

 قسمت اول

HIV ويروسي از گروه رتروويروس‌ها است که به سلول‌هاى دستگاه ايمنى بدن حمله مى‌کند. HIV را لوک مونتانيه فرانسوي و رابرت گالوي آمريکايي کشف کردند.

رتروويرو‌س‌ها (retroviruses) ويروس‌هايى هستند که ماده ژنتيکي يا ژنوم آنها از RNA تشکيل شده است. بنابراين ويروس‌هاي ايدز براى تکثير خود به آنزيمى به نام "نسخه بردار معکوس" (reverse Transcriptase) نيازمندند که ژنوم RNA آنها را به صورت DNA نسخه‌بردارى کند تا بعد بتواند آن را با کمک آنزيم "اينتگراز" وارد ژنوم سلول ميزبان کند و به اين ترتيب امکان تکثير ويروس به وجود مى‌آيد.

به گزارش همشهري آنلاين، کلمه retro (معکوس) در نام اين نوع ويروس‌ها هم به همين خاطر است چرا که معمولاً در سلول‌ها نسخه بردارى از DNA به RNA انجام مى‌شود.

HIV داراى ژن هاى مختلفى است که پروتئين‌هاى ساختماني آن را رمزبندى مى‌‌کنند. HIV داراى ژن هاى عمومى رتروويروس‌ها يعني، gag، pol و env و نيز ژن هاى اختصاصى خودش، tat و rev است.

عفونت با HIV با انتشار حاد ويروس در خون آغاز مى‌شود. پس از اين مرحله شمارش ويروس‌ها در خون تا صد برابر کاهش مى‌يابد. پس از اين مرحله يک دوره نهفتگى بالينى آغاز مى‌شود.

در ابتدا تصور مى شد که اين دوره يک دوره حقيقى نهفتگى ويروسى است که در آن HIV درون ژنوم ميزبان به صورت غيرفعال قرار مى‌گيرد.

بعدها مشخص شد که يک نوع سلول در بافت‌هاي لنفاوي بدن مثل گره‌هاي لنفاوي به نام سلول‌هاى دندريتي با ويروس پوشيده شده‌اند و بنابراين حتى در مرحله‌اى که ويروس در خون ديده نمى‌شود، ميزان آن در بدن بالاست.

HIV با آلوده‌کردن گروهي از سلولهاي دستگاه ايمني به نام لنفوسيت‌هاي T از نوع CD4 مثبت بيماري ايدز را بوجود مي‌آورد. اين سلول هاى زيرگروهى از گلبول‌هاى سفيد هستند که به طور طبيعى پاسخ ايمنى به عفونت را تنظيم مى‌کنند.

HIV با استفاده از سلول هاى T براى تکثير خودش در سراسر بدن گسترش مى‌يابد و در همان زمان باعث کاهش اين سلول‌ها مى‌شود که بدن براى دفاع از خود به آنها نياز دارد.

هنگامى که ميزان سلول هاى +T CD4 در فرد آلوده به HIV تا حد معينى سقوط کند، آن فرد به طيفى از بيمارى‌ها مستعد مي‌شود که در حالت معمول بدن مى تواند آنها را کنترل کند. اين عفونت هاى فرصت طلب هستند که باعث مرگ فرد مى‌شوند.

دلايل مختلفى وجود دارد که مبارزه با HIV را مشکل مى‌کند:

اول اينکه HIV يک ويروس داراي RNA است که از آنزيم نسخه بردار معکوس براى تبديل RNA خودش به DNA استفاده مى‌کند. اين روند باعث مى‌شود که احتمال بيشترى براى موتاسيون (جهش) در HIV نسبت به ويروس هاى داراي DNA وجود داشته باشد. بنابراين امکان ايجاد مقاومت سريع ويروس به درمان وجود دارد.

دوم اينکه اين تصور رايج که HIV يک ويروس کشنده است صحت ندارد. اگر HIV يک ويروس کشنده بود، خودش هم به زودى از بين مي‌رفت، چرا که فرصت چندانى براى عفونت‌هاى جديد باقى نمى‌ماند. در واقع HIV سال‌ها در بدن باقى مى‌ماند و از طرق مختلف مانند رابطه جنسى، انتقال خون، انتقال از مادر به نوزاد ديگران را هم آلوده مى‌کند.

همان طور که ذکر شد حتى هنگامى که هيچ ذره ويروسى در خون وجود ندارد ويروس در بدن به حالت نهفته باقى مى‌ماند. پس از سال ها ويروس مى‌تواند فعال شود و از ماشين‌هاى سلولى براى تکثير خودش استفاده کند.

حتى در سال‌هاى اخير اين تصور که عفونت مستقيم HIV باعث کاهش يافتن سلول‌هاى T CD4+ مى‌شود، مورد ترديد قرار گرفته است. علت کاهش سلول‌هاى ايمنى به اين امر مربوط مى‌شود که پروتئين سازنده پوشش HIV به آسانى از ذرات ويروس جدا و به خون وارد مى‌شود و آن را پر مى‌کنند. اين پروتئين ها مانند چسب، سلول‌هاى T CD4+ را به هم مى‌چسبانند، از طرف ديگر دستگاه ايمنى بدن به آنها واکنش نشان مى هد و باعث مى‌شود ساير سلول هاى ايمنى بدن به سلول‌هاى + T CD4 خود بدن حمله کنند و آنها را از بين ببرند.

چرخه زندگى HIV

HIV به سلول هاى + T CD4 -که به آنها سلول‌هاي T کمک‌کننده (T helper) هم مي‌گويند و زيرگروهى از گلبول هاى سفيد هستند که نقش تنظيم پاسخ ايمنى را در بدن دارند- از طريق مولکول CXCR4 يا هر دو مولکول CXCR4 و CCR5 - بسته به مرحله عفونت - متصل مى‌شوند.

در مراحل اوليه عفونت HIV هر دو گيرنده CCR5 و CXCR4 محل اتصال ويروس هستند اما در مراحل انتهايى عفونت که اغلب HIV دچار جهش مى شود، تنها به CXCR4 متصل مى‌شود.

هنگامى که HIV به سلول هاى + T CD4 متصل مى‌شود، يک ساختار ويروسى به نام GP41 به داخل غشاى سلول نفوذ مى‌کند و RNA ويروس و آنزيم‌هاى مختلف از جمله نسخه‌بردار معکوس، اينتگراز و پروتئاز به داخل سلول تزريق مى‌شوند.

مرحله بعدى توليد DNA از روى RNA ويروس با کمک آنزيم نسخه‌بردار معکوس است.

در صورت موفقيت اين عمل، DNA پروويروسى با استفاده از آنزيم اينتگراز وارد DNA سلول ميزبان مى شود.

در اين حال سلول ميزبان کامل با HIV آلوده شده است اما به صورت فعال پروتئين هاى ويروس را توليد نمى‌کند.

ادامه دارد...


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پر گهر
دريچه هنر
آزمون و سنجش
در قلمرو ورزش
آگهي