جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1392/02/26 - روزنامه سراسري صبح ايران (پنجشنبه) نسخه شماره 4429

 تاريخ دانشگاهي 

 دارالفنــون

قسمت صدوپنجاه‌ويك

... چ) تهيه آمار

براي بهينه‌سازي برنامه‌هاي اقتصادي، اجتماعي، اداري، فرهنگي، تهيه آمار از اهميت بالايي برخوردار است.

برآوردي از جمعيت انساني لازم مي نمايد. با گسترش فرهنگ شهرنشيني و شرايط ويژه اقتصادي صنعتي، داشتن آمار دقيق براي پيگيري روند رو به رشد شهرنشيني با صنايع جديد و فرهنگ خاصش لازم مي‌آيد.

حسين خان سپه‌سالار كه از شاگردان دارالفنون بود در راه ترويج آداب و رسوم غيرسنتي و متاثر از فرهنگ غرب بسيار كوشيد به طوري كه در زمان صدارت وي تهيه و تنظيم آمار شهر تهران در اولويت قرار گرفت.

اين آمار حاوي اطلاعات مفيدي از قبيل نسبت جمعيت مردان به زنان و همچنين پيگيري وضعيت اقتصادي قشرهاي مختلف اجتماع از قبيل مستخدمين دولتي و سپاهيان و غلامان و همچنين گوناگوني افرادي كه در شهر تهران زندگي مي كردند از لحاظ زادگاه و ويژگيهاي ديگرشان بود.

منصوره اتحاديه در اين باره مي‌گويد:

"آمار دوم كه در سال 1286 ه.ق در زمان صدارت ميرزا حسين خان سپهسالار و توسط نجم الملك كه از شاگردان دارالفنون بود تهيه شده حاوي اطلاعاتي از جمعيت شهر است.

در اين آمار علاوه بر تعداد مردان، زنان، كودكان، مستخدمين، غلامان، كنيزان، سپاهيان و غيره، تعداد صاحبان خانه و اجاره نشينها و اهالي شهر از تهراني و ولايتي نيز مشخص شده است."

دارالفنون و ايجاد مراكز صنعتي جديد

انديشه آغازين تاسيس دارالفنون خبر از برپايي رشته‌هاي علمي گوناگوني مي‌داد تا در فنون و صنايع مختلف وارد شده به كار آيند.

هر چند معلمين اوليه اين صنايع اروپايي بودند اما اميركبير قصد داشت تا با تربيت نيروها و افكار جوان، وابستگي كشور را به دو قطب شمال و جنوب ايران يعني روسيه تزاري و سلطنت انگلستان تا حد زيادي كم كند.

"به نوعي انديشه امير در بناي دارالفنون از يك سرچشمه الهام نگرفته بود بلكه حاصل مجموع آموخته‌هاي او بود. آكادمي و مدرسه‌هاي مختلف روسيه را ديده بود در كتاب جهان نماي جديد كه به ابتكار و زيرنظر خودش ترجمه و تدوين شد شرح دارالعلم‌هاي همه كشورهاي غربي را در رشته‌هاي گوناگون علم و هنر با آمار شاگردان آنها خوانده بود و از بنيادهاي فرهنگي دنياي جديد خبر داشت... در ضمن از مدرسه طبيه و عسگريه عثماني كه در لواي تنظيمات ساخته بودند آگاه بود.

ذهن امير در اينجا در درجه اول معطوف به دانش و فن جديد بود و بعد به علوم نظامي توجه داشت."

از آن جايي كه در مبحث قبلي نيز بدان اشاره كرديم در برنامه‌هاي اوليه مدرسه همگامي علم و عمل در تمامي رشته‌ها مدنظر گرفته شده بود. از اين رو سعي بر آن بود تا با وارد كردن صنايع ظريفه و به كارگيري علوم جديد راهي نو در كشور به وجود آيد.

احداث كارخانه‌هاي موردنياز، ايجاد صنايع و مراكز علمي صنعتي از جمله اهدافي بود كه صاحبان انديشه در ايران دنبال مي‌كردند.

ادامه دارد...

بر گرفته از كتاب دارالفنون: گفتاري در هويت داالفنون و جايگاه آن در تاريخ معاصر ايران

تدوين و نگارش: مهدي اشراقي


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پر گهر
در قلمرو ورزش
آگهي