جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1392/03/26 - روزنامه سراسري صبح ايران (يكشنبه) نسخه شماره 4452

 تاريخ دانشگاهي 

 دارالفنــون

قسمت صد و ‌هفتاد و دو

" اما جداي از فضاي توطئه يا توهم توطئه از سوي ديگران بايستي متذكر شد افزايش تحصيلات و سطح سواد افرادي كه خود از خاندانهاي متنفذي بودند باعث آن مي شد تا آن چه را كه از تحولات اروپا و جهان ديده بودند براي مردم خود به نوعي بازگو كنند."

درواقع فارغ التحصيلان مدرسه دارالفنون كه هر كدام براي ادامه تحصيل به نوعي به اروپا سفر كرده بودند شرايط غرب را با ايران به طور محسوس درك كرده بودند.درك محسوسات باعث روشن شدن قوه ادراك و زنده شدن مفاهيم تازه در ذهن تك تك افراد فرنگ رفته شد.همين زنده شدن مفاهيم آزادي، برادري، و برابري كه از انقلاب فرانسه در اروپا و جهان منتشر شده بود خواه ناخواه نيز به ايران سرايت مي كرد.موقعيت خاص ايران در نقشه جغرافيايي جهان، گسترش فرهنگ و ادب در ايران، فرستادن سياسي غرب درمقابل ايران از همه چيز عقب مانده ذهنها را به سوي اين كه "چرا ريشه دوانيد و خواهان اصلاحات مناسب در تمام سطوح شد.

نشر كتب، روزنامه و مجلات گوناگون باعث رشد افكار روشنفكري در سطح جامعه شد حتي خود مدرسه دارالفنون "مطبعه عليحده اي داشت كه تاليفات مولفين خارجي در آن جا به طبع مي رسيد."

بدين ترتيب انتشار كتب گوناگون خود عاملي براي رسيدن خبرها به تمام مردم جامعه بود هر چند اين عمل از تهران آغاز مي شد اما به تدريج به شهرستانهاي ديگر نيز كشيده مي شد.از اين رو روح ديگرخواهي از آن چه كه بود در اذهان مردم به خصوص روشنفكران بيدار شد و آرمانهاي خود را در برپايي رژيم جمهوري و براندازي نظام سلطنت جستجو مي كردند.همين شيوع طرز تفكرات باعث گرديد كه ناصرالدين شاه با بدبيني به مدرسه و محصلان آن نگاه كند و حتي طي بيانيه اي كه شرح آن را خواهيم آورد اشكالهاي عمده اي جلو پاي محصلان گذاشت يا به نوعي خواهان مايوس كردن افراد براي ادامه تحصيل بود به ويژه آن كه محصلان را از رفتن به فرنگ باز مي‌داشت.

شرح كامل بيانيه دولت ناصري كه در تاريخ 19 جمادي الثاني 1276 هجري قمري آمده است بدين شرح است:

چون همواره پيشنهاد خاطر خطير اعليحضرت قدر قدرت شاهنشاهي خلدالله ملكه و سلطانه به تربيت و ترقي اهالي دولت ابد مدت عليه است و اسباب ترقي هر دولت در اول انتشار علوم مفيده و صنايع بديعه بوده است چنان خواستند كه علوم و صنايع متداوله دول اروپا كه حقيقتا بيشتر آنها در ازمنه سابقه خاصه ايران بوده و از جهت عدم اعتنا و اهتمام ملوك و سلاطين رفته رفته منسوخ شده و از ميان رفته باز در مقام اصلي و جاي حقيقي خود داير و منتشر گردد و مقرر داشتند تا معلمين فاضل و استادان ماهر در همه علوم و صنايع از فرنگستان حاضر ساخته و براي تعليم و تعلم در ارگ دارالخلافه مدرسه مباركه دارالفنون را كه مجمع علوم و معدن صنايع است بنا فرمودند...

ادامه دارد...

بر گرفته از كتاب دارالفنون: گفتاري در هويت داالفنون و جايگاه آن در تاريخ معاصر ايران

تدوين و نگارش: مهدي اشراقي


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پر گهر
در قلمرو ورزش
آگهي