جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1392/06/16 - روزنامه سراسري صبح ايران(شنبه) نسخه شماره 4518

 سرمقاله 

 در رتبه بندي‌هاي سالهاي آتي كدام رتبه از آن ايران خواهد شد؟

زهرا كيان‌بخت

اخيرا در جديدترين رتبه‌بندي دانشگاه‌هاي جهان كه از سوي دانشگاه جياتانگ شانگهاي اعلام شده، دانشگاه‌هاي كشورهاي مختلف جهان مورد ارزيابي قرار گرفته‌اند كه نتايج اعلام شده در اين رتبه‌بندي مي‌تواند در آگاه نمودن دانشگاهها و جامعه علمي كشورهاي مختلف در رابطه با جايگاه علمي خود در عرصه جهاني بسيار كارساز باشد و آن‌ها را به يك بازنگري در حركت علمي خود تشويق كند.

در اين رتبه‌بندي، پنج دانشگاه برتر دنيا به اين ترتيب معرفي شده‌اند: دانشگاه هاروارد، دانشگاه‌ استنفورد آمريکا، دانشگاه کاليفرنيا، موسسه فناوري ماساچوست و دانشگاه کمبريج انگليس.

در اين پژوهش، از ميان دانشگاه‌هاي كشورهاي ‌آسيايي تنها يك دانشگاه از ژاپن در رديف 100 دانشگاه اول جهان به چشم مي‌خورد. اگر چه در رتبه‌بندي‌هاي ديگري كه قبلا منتشر شده‌اند نتايج كمي متفاوت بوده است.

همچنين در رتبه‌بندي دانشگاهي تايمز هاير كه چندي پيش انتشار يافت در فهرست دانشگاه‌هاي معتبر آسيايي، نام تعدادي از دانشگاه‌هاي ايراني همچون دانشگاه صنعتي شريف، دانشگاه علوم پزشكي تهران و دانشگاه صنعتي اصفهان در ميان صد دانشگاه برتر آسيا به چشم مي‌خورد. اما آن چه مهم است اين موضوع است كه در حال حاضر، شكاف و فاصله ميان مراكز دانشگاهي ما با دانشگاه‌هاي برتر دنيا بسيار زياد است و همين امر گام برداشتني سنجيده‌تر و در عين حال پرشتاب‌تر را در جهت پر نمودن اين فاصله و كم كردن اين شكاف‌ها ايجاب مي‌كند.

به هر حال، انجام چنين تحقيقاتي و نتايج ارائه شده در آن‌ها، تلنگري به جامعه علمي و دانشگاهي ما نيز هست كه با تامل در وضعيت علمي فعلي خود و مقايسه آن با وضعيت علمي ديگر دانشگاه‌هاي جهان، راهكارهايي را براي ارتقاي رتبه علمي سطح دانشگاه‌هاي‌مان اتخاذ نموده و موانعي را كه در صعود علمي‌مان وجود دارد برطرف نماييم تا در رتبه‌بندي‌هاي بعدي، فاصله‌مان با رتبه‌هاي برتر جهاني كمتر و كمتر گردد. با توجه به اين كه يكي از شاخصه‌هاي رشد در هر كشوري چگونگي و ميزان پيشرفت نظام آموزش عالي آن بوده و پيشرفت در اين قسمت، به قدري اثرگذار است كه به گونه مستقيم و غيرمستقيم ساير نهادها را نيز تحت تاثير خود قرار خواهد داد.

به عنوان مثال در حال حاضر يكي از تغييرات پررنگ ايجاد شده در نظام آموزش عالي در كشور كه كاملا نيز مشهود است افزايش كمّي صندلي‌هاي دانشگاه‌هاست به طوري كه آمار پذيرش دانشجو در رشته‌ها و مقاطع تحصيلي مختلف، نسبت به چند سال گذشته از افزايشي چند برابري حكايت مي‌كند. با وجود اين كه افزايش كمّي امري مطلوب است اما در ضمن آن، اين مساله نيز حائز اهميت است كه در كنار اين افزايش كمّي، براي رشد كيفي دانشگاه‌ها چه برنامه‌هايي در نظر گرفته شده است؟ آيا همان گونه كه در فكر افزايش كمّي رشته‌ها، مقاطع و دانشگاه‌ها هستيم، موضوع ارتقاي كيفي سطح دانشگاه‌ها نيز براي‌مان از اهميت برخوردار بوده است؟ آيا رشد مقالات آي اس آي در ارتقاي كيفيت فضاي دانشگاهي موثر بوده و يا تنها نوعي حالت فرماليته و كم اثر داشته است؟ آيا امروز دانشجويان و اساتيد در انجام كارهاي تحقيقاتي و پژوهشي، بيشتر از گذشته حمايت مي‌شوند و يا برعكس، موانع و دشواري‌هايي كه سد راه‌شان مي‌شود شوق انجام كارهاي پژوهشي و اين گونه فعاليت‌ها را كم كم در نهاد آن‌ها خاموش مي‌كند؟ آيا محيط دانشگاهي فعلي به گونه‌اي هست كه دانشجو بعد از ورود به آن، احساس رضايت و توفيق نمايد و يا در همان آغازين روزهاي ترم اول، احساس سرخوردگي و شكست، جايگزين آن اميد و شوق اوليه مي‌شود؟ آيا شرايط به گونه‌اي هست كه دانشجوياني كه براي دوره‌هاي مطالعاتي به خارج از كشور مي‌روند بعد ازگذراندن آن دوره‌ها انگيزه‌اي براي بازگشت و فعاليت در اين عرصه را داشته باشند و يا استعدادها و پتانسيل‌هايي اين چنيني به دليل وجود ضعف‌ها و كاستي‌ها، جذب جامعه پژوهشي و علمي ديگر كشورها شده و همين امر هر ساله سود فراواني را براي آن كشورها به ارمغان مي‌آورد؟ به هر حال، يكي از نيازهاي نظام آموزش عالي در حال حاضر، انديشيدن و بازنگري در موانع و مواردي است كه تا برطرف نشوند، جامعه علمي ما همچنان گرفتار پيامدهاي منفي و عقب‌نگاه‌دارنده آن‌ها خواهد بود.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
اجتماعي
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پرگهر
در قلمرو ورزش
آگهي