جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1393/02/03 - روزنامه سراسري صبح ايران(چهارشنبه) نسخه شماره 4690

 حقوقي 

 ظرفيتي جديد و مثبت در مجازات‌هاي تعزيري

در علم نوين جرم‌شناسي، علاوه بر جلوگيري از افعال مشابه توسط سايرين، تاديب و اصلاح مرتکب نيز در تعيين مجازات وي، از اهميت بسزايي برخوردار است. براي تحقق اين هدف بايد نکاتي از جمله نوع جرم ارتکابي و ويژگي‌هاي شخصيتي مرتکب از قبيل سن، تحصيلات و ... مورد توجه قرار گيرد.

خوشبختانه قانون مجازات اسلامي جديد (مصوب 1392) ظرفيت‌هاي خوبي را براي اين هدف فراهم آورده است. يکي از اين ظرفيت‌ها، بحث امکان تعويق صدور حکم است که در فصل پنجم قانون مجازات اسلامي پيش‌بيني شده است که به موجب آن، دادگاه در جرائم موجب تعزير درجه شش تا هشت (جرائم نه¬چندان شديد) پس از احراز مجرميت متهم، با توجه و ملاحظه‌ وضعيت فردي، خانوادگي و اجتماعي و سوابق و اوضاع و احوالي که موجب ارتکاب جرم گرديده است، درصورت وجود شرايط مذکور در قانون از جمله وجود جهات تخفيف، پيش‌بيني اصلاح مرتکب، جبران ضرر و زبان يا برقراري ترتيبات جبران و فقدان سابقه‌ي کيفري موثر، مي‌تواند صدور حکم را به مدت شش ماه تا دوسال به تعويق اندازد.

اخيرا دادگاهي در استان فارس در جريان رسيدگي به اتهام يک شکارچي متخلف، راي جالبي را با استفاده از اين ظرفيت مثبت قانون مجازات اسلامي صادر کرد و طي آن متخلف را که جوان هجده ساله‌اي بود که در تالاب بين‌المللي پريشان واقع در شهرستان کازرون فارس اقدام به صيد و شکار غيرمجاز پرندگان کرده بود، به پرداخت 152 ميليون ريال جريمه نقدي محکوم نمود و صدور حکم مجازات را به مدت يک سال به تعويق انداخت.

لازم به توضيح است که تعويق حکم نيز به دوصورت ممکن است، ساده و مراقبتي!

تعويق ساده بدين معناست که مرتکب به طور کتبي متعهد مي‌گردد در مدت تعيين شده به وسيله‌ دادگاه، مرتکب جرمي نشود. لکن تعويق مراقبتي که در خصوص موضوع مورد بحث نيز همين نوع تعويق حکم اعمال شده است، بدين معناست که علاوه بر شرايط تعويق ساده از قبيل تعهد کتبي و ... مرتکب بايد دستورات و تدابير مقرر شده توسط دادگاه را (که براساس قانون مواردي است از قبيل حضور به موقع در زمان و مکان تعيين شده توسط مقام قضايي يا مددکار اجتماعي ناظر، ارائه اطلاعات و اسناد و مدارک تسهيل‌کننده نظارت بر اجراي تعهدات محکوم براي مددکار اجتماعي، اعلام هرگونه تغيير شغل، اقامتگاه يا جابه‌جايي کمتر از پانزده روز و ارائه گزارشي از آن به مددکار اجتماعي و کسب اجازه از مقام قضايي به منظور مسافرت به خارج از کشور) نيز در مدت تعويق رعايت کند يا به موقع اجراء گذارد. همچنين دادگاه مي‌تواند باتوجه به جرم ارتکابي و خصوصيات مرتکب و شرايط زندگي وي به گونه‌اي که در زندگي مرتکب و خانواده‌اش اختلال اساسي و عمده ايجاد نکند، او را به اجراي دستوراتي در مدت تعويق ملزم نمايد؛ چنانکه درخصوص موضوع مورد بحث، مرتکب بنابه حکم دادگاه ملزم شده است در مدت تعويق به عنوان محيط ‌بان افتخاري فعاليت نمايد و با محيط ‌بانان همکاري مستمري داشته باشد، همچنين بايد پژوهش کاملي درمورد پرندگان مهاجر و آبزي و کنارآبزي و وضعيت پرندگان درياچه پريشان به همراه مستنداتي از جمله عکس به دادگاه ارائه نمايد؛ علاوه براين وي در اين پژوهش بايد گزارشي نيز از چرايي اينکه پرندگان، درياچه پريشان را ترک مي‌نمايند، تهيه و ارائه نمايد.

صدور چنين حکمي از چند جهت قابل تقدير و ستايش است. اول آنکه از زندان رفتن فردي جوان و به تبع آن آثار منفي آن بر شخصيت وي در اين سن کم جلوگيري نموده است و ثانيا انجام چنين فعاليت‌هايي سبب آشنايي هرچه بيشتر اين جوان با زيبايي و اهميت محيط ‌زيست خواهد شد و بدين طريق هدف نهايي تنبيه و مجازات که همان اصلاح و آگاه نمودن متخلف از نادرستي عمل خود است، به خوبي محقق مي‌گردد. لذا شايسته است حال که چنين پتانسيلي در قانون مجازات اسلامي پيش‌بيني شده است، چنين رويه‌اي در دادگاه‌ها نيز گسترش يابد.

خدايار سعيد وزيري


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پر گهر
در قلمرو ورزش
آگهي