جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1393/02/28 - روزنامه سراسري صبح ايران(يكشنبه) نسخه شماره 4710

 وقتي ‌کودک بي‌دندان مي‌ماند 

خيلي از ما به علت رعايت‌نکردن بهداشت، دندان‌هايمان را از دست مي‌دهيم و مجبور مي‌شويم از روش‌هايي مثل پروتز يا ايمپلنت استفاده کنيم. البته اين اتفاق معمولا در کودکي و نوجواني نمي‌افتد، اما دندان‌هاي بعضي‌ها از همان ابتدا درنمي‌آيد يا اين‌که دندان‌هاي شيري‌شان مي‌رويد، اما برخي دندان‌هاي دائمي‌شان هرگز سر از لثه درنمي‌آورد.

دکتر احمد جعفري، متخصص دندانپزشکي کودکان و دانشيار دانشگاه علوم پزشکي تهران مي گويد: اگر برخي دندان ها اصلا در دهان کودک نرويد، به اين حالت نبود دندان يا فقدان دندان مي گويند. او معتقد است براي اين که اين مشکل را بهتر بشناسيم، بايد ابتدا درباره وضع طبيعي رويش دندان ها صحبت کنيم؛ بنابراين حرف هايش را با جام جم درباره فقدان دندان اين گونه شروع کرد: دندان هاي شيري در ماه هاي سوم تا چهارم جنيني شروع به تشکيل مي کند و در سنين هشت ماهگي تا 2.5 سالگي در دهان مي رويد. هرگونه اختلال در روند تشکيل و رويش اين دندان ها مي تواند مشکل ساز باشد؛ مثلا ممکن است جوانه دندان اصلا وجود نداشته باشد يا هنگامي که جوانه بايد تکثير شود تا شکل دندان به خود بگيرد، اين اتفاق نيفتد. در اين صورت، فقدان يا نبود دندان بروز مي کند! او ادامه مي دهد: گفتيم رويش دندان هاي شيري از هشت ماهگي تا 2.5 سالگي است، اما شش ماه زودتر يا ديرتر از اين زمان هم طبيعي است. بنابراين انتظار داريم در 30 ماهگي تمام دندان هاي شيري کودک يعني 20 دندان روييده باشد؛ يعني در هر فک ده دندان. براي اين که بتوانيم اين تعداد دندان را در اين سنين بشماريم، اگر لب بالاي بچه را جلو بکشيم، مي بينيم وسط فک خطي وجود دارد که لب را به فک متصل مي کند؛ از آنجا به هر طرف چپ و راست بايد پنج دندان وجود داشته باشد. به گفته او، اصلي ترين تشخيص دهندگان اين مشکل، خود والدين هستند که اگر از روند طبيعي رويش دندان ها آگاهي داشته باشند و بدانند تعداد دندان هاي شيري و دائمي در هر فک چند عدد بايد باشد، خواهند دانست چه زماني بايد به نبودن دندان کودک حساس شوند.

وقتي دندان شيري نمي رويد اما جوانه دندان دائمي است

تا قبل از پنج سالگي اگر فقط يک يا دو دندان شيري نرويد، دنبال علت نمي گرديم چون ممکن است جوانه دندان هاي دائمي تشکيل شود، ولي بعد از اين سن، راديوگرافي و بررسي هايي لازم است تا بفهميم جوانه دندان دائمي وجود دارد يا نه. دکتر جعفري با بيان اين جمله ها مي افزايد: اگر تعداد دندان هاي شيري که وجود ندارد زياد باشد (پنج تا شش دندان)، بايد درمان بلافاصله شروع شود چون کودک دچار مشکل در غذاخوردن خواهدشد و فشار لازم به فک هايش وارد نمي شود. او درباره اقدام هاي لازم براي بچه هاي دچار اين مشکل مي گويد: تنها راه حل براي بچه هاي بالاتر از سه سال اين است که دندان مصنوعي برايشان ساخته شود تا بتوانند راحت غذا بخورند. البته به دليل اين که فک کودکان مدام درحال رشد است، اين دندان بايد مدام اصلاح يا تعويض شود و دندانپزشک مراقب باشد اگر دندان دائمي در حال روييدن بود، جاي آن را روي دندان مصنوعي متحرک بتراشد و مدام کودک را تحت نظر قرار دهد.

وقتي دندان دائمي نرويد

دکتر جعفري توضيح مي دهد: دندان هاي شيري در شش سالگي بايد شروع به افتادن کنند و دندان هاي دائمي جاي آنها را بگيرد. اولين دندان دائمي که مي رويد، دندان آسياي بزرگ اول است (دندان 6) که در شش سالگي مي رويد. همان طور که گفتيم در هر طرف فک فقط پنج دندان شيري وجود دارد، بنابراين زير اين دندان، دندان شيري وجود نداشته؛ به همين دليل هم خيلي از پدر و مادرها فکر مي کنند اين دندان شيري است! اين متخصص دندانپزشکي کودکان مي افزايد: بعد دندان هاي شيري از جلوي فک شروع به افتادن مي کنند و دندان هاي دائمي به ترتيب جاي آنها مي رويد. بعد دندان هفتم در سن دوازده تا سيزده سالگي درمي آيد و بعد حدودهجده تا بيست سالگي دندان عقل (سومين آسياي دائمي) کم کم از لثه سر بيرون مي آورد.

چرا دندان نمي رويد؟

به گفته دکتر جعفري، جوانه دندان ها در ابتداي تشکيل، همان جوانه دندان هاي شيري است و از کنار اين جوانه ها، جوانه دندان هاي دائمي تشکيل مي شود و بعد از آن آسياي دائمي به وجود مي آيد، اما گاهي جوانه دندان شيري اصلا وجود ندارد. بنابراين جوانه دندان دائمي هم از کنار آن درنمي آيد که دندان دائمي را تشکيل دهد. او ادامه مي دهد: گاهي هم جوانه دندان شيري وجود دارد، اما جوانه دندان دائمي يا از کنارش تشکيل نمي شود يا وقتي تشکيل شد، هنگام تکثير سلولي، خوب تکثير پيدا نمي کند. گاهي هم جوانه دندان شيري نيست، ولي دندان دائمي جوانه مي زند. اين دندانپزشک در ادامه به نکته مهمي اشاره مي کند: جوانه دندان ها از بخشي از سلول هاي جنيني تشکيل مي شود که منشأ آن با منشأ پوست (اکتودرم) يکي است. بنابراين اگر اختلال هاي دندان خيلي شديد باشد و خيلي از دندان هاي کودک نرويد، ممکن است نشانه هاي پوستي مثل خشکي پوست، کم بودن تعداد موها، ضخيم بودن غيرطبيعي موها و ترشح بيش از حد غدد عرق هم در او ديده شود که در اين صورت بايد حتما کودک را به متخصص پوست هم ارجاع داد.

اما چرا اين اتفاق ها مي افتد؟

دکتر جعفري در پاسخ به اين پرسش مي گويد: علت اين اتفاق ها مي تواند ژنتيک باشد، بويژه وقتي تعداد بيشتري از دندان ها وجود ندارد. حتي در صورت کمبود يک يا دو دندان هم مساله ژنتيک مطرح است به طوري که اگر يکي از فرزندان خانواده اي دچار اين مشکل باشد، از ديگر فرزندان هم راديوگرافي انجام مي دهيم تا ببينيم اين فقدان دندان در آنها هم ديده مي شود يا نه. او تاکيد مي کند: البته گاهي فقدان دندان، اکتسابي است؛ مثلا ديده شده اگر سن مادر هنگام بارداري بالا باشد، کودک در دوره جنيني خوب تغذيه نشود و رشد نکند و نوزاد با وزن پايين به دنيا بيايد و در بارداري هاي چندقلويي، احتمال نروييدن دندان ها زياد است. ابتلا به بعضي بيماري ها مثل سرخک هم روي تشکيل دندان هاي دائمي و تکثير سلول هاي آنها اثر مي گذارد.

زهرا سادات صفوي سهي / جام جم


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پر گهر
در قلمرو ورزش
آگهي