جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1393/03/19 - روزنامه سراسري صبح ايران(دوشنبه) نسخه شماره 4726

 خواص زرشك را بيشتر بشناسيد 

زرشک درختچه‌اي است داراي ساقه خاردار که ارتفاع آن تا 4 متر نيز مي‌رسد. چوب اين درخت قهوه‌اي ، قرمز و يا زرد رنگ مي‌باشد. برگهاي آن بيضي شکل با دندانه‌هاي اره‌اي و گلهاي آن خوشه‌اي و زرد رنگ است. شاخه‌هاي زرشک تيغ زيادي دارد. ميوه زرشک قرمز رنگ ، گوشتي ، بيضوي شکل و داراي طعمي ترش است. قسمت مورد استفاده اين گياه ريشه ، پوست ريشه و ساقه ، برگ گل و ميوه آن است. سابقه استفاده از زرشک به سالهاي دور برمي‌گردد، ابوريحان بيروني از دانشمندان مشهور ايراني در کتاب خود از گياهي به نام امبرباريس و خاصيت‌هاي آن ياد کرده است که همان درخت زرشک است.

اولين دانشمندي که خاصيت‌هاي دارويي و غذايي زرشک را بررسي و بيان کرده، زکرياي رازي، دانشمند بزرگ ايران در بيش از هزار سال پيش بوده است. زرشک از نظر طب سنتي ايران سرد و خشک است و مصرف ميوه آن براي کاهش ترشحات مخاطي کاربرد دارد. اين ماده در ريشه‌ي گياه زرشک نيز وجود دارد. در جوانه‌ها و ريشه‌هاي زرشک نوعي قند و مواد زرين، موسيلاژ و مواد پکتيک و در پوست ريشه گياه آلکالوئيدي بنام اوکسياکانتين ويربامين و پالماتين و در ميوه آن مواد قندي، اسيد ماليک، مواد پکتيک و صمغ وجود دارد. آب ميوه زرشک ضد اسهال، صفرا، ضد تب‌هاي عفوني، تب‌هاي صفراوي و رماتيسم است.

پژوهشگران گياهان دارويي گفته اند زرشک از مهم‌ترين گياهان دارويي ايران است، زيستگاه زرشک بي دانه قاينات در خراسان جنوبي است.

مصرف زرشک به عنوان دارو محدود به گونه زرشک بيدانه نيست، بلکه از گونه‌هاي دانه‌دار آن نيز حدود هزار سال قبل استفاده مي‌شده است.

ترکيبات شيميايي

در تمام قسمتهاي اين گياه آلکالوئيدهاي بربرين Berberine ، اکسياکانتين Oxyaconthine ، بربامين Berbamine وجود دارد. مقدار آلکالوئيد در پوست ريشه زرشک بيشتر از قسمتهاي ديگر اين گياه است. ميوه زرشک داراي حدود 4 درصد مواد قندي ، 65 درصد اسيد ماليک و اسيد تارتاريک و مقداري صمغ مي‌باشد. زرشک گونه‌هاي مختلف دارد که مهم‌تر از همه آنها دو نوع است که يکي به نام زرشک بي‌هسته و ديگري زرشک با هسته (داراي دو هسته) مي‌باشد.

خواص دارويي و درماني "زرشک"

آب زرشک در مخلوط با مقدار مساوي آب سيب و کمي آب ليمو و شکر براي بهبودي جهت مسموميت توسط نيش مارو افعي مؤثر است و جهت نارسايي‌هاي قلبي و تپش قلب و بي‌اشتهايي مفيد است.

آب زرشک داراي ويتامين C فراوان و املاح است. طبيعت زرشک تا حدي سرد و خشک است. گياه زرشک داراي "آلکالوئيد"ي است به نام بربرين که تلخ مزه است.

خواص درماني آب زرشک

آب زرشک خون را تصفيه و ضدعفوني مي‌کند. عمل دستگاه گوارش را منظم کرده، قلنج کليه و کبد، حالت تهوع، استفراغ، صفرا، کبد، سوء‌هاضمه و سنگ کليه را از ميان مي‌برد.

آب زرشک در مخلوط با مقدار مساوي آب سيب و کمي آب ليمو و شکر براي بهبودي جهت مسموميت توسط نيش مارو افعي مؤثر است و جهت نارسايي‌هاي قلبي و تپش قلب و بي‌اشتهايي مفيد است.

غرغره کردن آب زرشک، آنزين، گلو درد و آسم را برطرف کرده و دهان را ضدعفوني و زخم‌هاي گلويي را مرتفع مي‌کند.

از ديگر خواص آب زرشک مي‌توان به ضد چربي بودن، ضد قند، پايين آوردن فشار خون، شستشو دهنده مثانه و کليه، کوچک کردن شکم، تقويت قلب، باز کردن رگ‌ها، نابود کردن سنگ‌هاي کليه و مثانه، قابل استفاده براي تهيه انواع ترشي‌هاي ميوه و تسکين دهنده روح و روان و اعصاب اشاره کرد.

خواص ريشه و پوست ساقه درخت زرشک

ريشه و پوست ساقه درخت زرشک، کبد را پاک و تقويت و اعمال دستگاه گوارش را منظم مي‌کند. هم‌چنين سوء هاضمه را از بين مي‌برد. بي‌اشتهايي را برطرف کرده و نقرس و رماتيسم را برطرف مي‌کند. براي رفع يبوست مفيد است. در درمان يرقان و زردي موثر بوده و براي معالجه بواسير نافع است و فشار خون را پايين مي‌آورد.

براي شست و شوي چشم مي‌توانيد از جوشانده ريشه و ساقه و زرشک استفاده کنيد.

خواص برگ درخت زرشک

برگ زرشک داراي مقدار زيادي ويتامين C است، بنابراين در درمان بيماري اسکوربوت اثر مفيد دارد.

جويدن برگ زرشک باعث محکم شدن لثه و دندان مي‌شود و اسهال‌هاي مزمن را درمان مي‌کند. درموقع آنژين و گلو درد، دم کرده برگ زرشک را غرغره کنيد.

منبع:عصر ايران


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پر گهر
در قلمرو ورزش
آگهي