جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1393/03/28 - روزنامه سراسري صبح ايران(چهارشنبه) نسخه شماره 4734

 حقوقي 

 قرارداد حمل ونقل

قرارداد حمل‌ونقل قراردادي است که بين فردي با متصدي حمل‌ونقل براي حمل اشياء منعقد مي‌گردد. ارکان اساسي اين قرارداد "تصدي" و " شيء بودن موضوع حمل" است و فقدان هرکدام از اين ارکان، اين قرارداد آن را از شمول قانون تجارت خارج کرده و آن را تحت شمول باب اجاره‌ اشخاص در قانون مدني مي‌گرداند. درحالي که فردي که از ديد قانون‌گذار تحت شمول قانون تجارت قرار مي‌گيرد از کليه‌ حقوق و تکاليفي که براي او در نظر گرفته‌شده است بهره‌مند مي‌گردد.

منظور از "تصدي" وجود بنگاه و تشکيلاتي براي حمل‌ونقل است. فردي که مسئوليت حمل‌ونقل را بر عهده مي‌گيرد بايد مکاني را به اين کار اختصاص دهد بنابراين کسي که در خيابان يا وانت به حمل بار مي‌پردازد متصدي حمل‌ونقل محسوب نمي‌شود .

رکن دوم براي استفاده از تکاليف و حقوق حمل‌ونقل که در قانون تجارت در نظر گرفته‌شده است بر عهده گرفتن حمل‌ونقل "اشياء" مي‌باشد. بنابراين فردي که آژانسي براي حمل‌ونقل مردم دارد از شمول اين قانون خارج مي‌باشد.

قرارداد حمل‌ونقل مشمول قانون تجارت، ازجمله قراردادهايي مي‌باشد که تا پيش از اجراي تعهد هرکدام از طرفين حق فسخ و بر هم زدن آن را دارند. اعمال اين حق از سوي متصدي حمل‌ونقل نبايد باعث ورود ضرر به صاحب کالا باشد. وي نبايد کالاها را در ميانه‌ راه رها نمايد، بلکه بايد عدم تمايل خود به اجراي ادامه‌ تعهدات را به مالک اطلاع دهد و تا زمان تحويل کالا به مالک، مراقبت لازم براي حفظ کالاها را به‌جا آورد. اعمال اين حق از سوي فرستنده هم در صورتي امکان‌پذير هست که وي هزينه‌هاي متصدي را پرداخته و کالا هنوز به مقصد نرسيده باشد.

پرداخت کليه هزينه‌هاي حمل‌ونقل بر عهده فرستنده مي‌باشد ، اما در اين مورد طرفين قرارداد حمل‌ونقل مي‌توانند برخلاف آن توافق کنند.از طرفي درصورتي‌که پرداخت هزينه‌ها بر عهده گيرنده کالا باشد ، متصدي مي‌تواند از تسليم کالا تا زمان دريافت هزينه‌هاي مورد مطالبه ، خودداري کند.

تعهد متصدي حمل‌ونقل ازجمله تعهدات به نتيجه مي‌باشد ؛ به اين معنا که متصدي مسئول است که کالا را به‌موقع و سالم به مقصد برساند و در صورت بروز هرگونه مشکل ، بار اثبات عدم تقصير با متصدي مي‌باشد. بنابراين کليه‌ خسارات وارده بر کالا که ناشي از جنس خود کالا، تعليمات ارسال‌کننده يا ناشي از حوادث خارج از اراده مسئول حمل‌ونقل باشند، درصورتي‌که از سمت متصدي اثبات شوند ، مسئوليت برحسب مورد بر عهده‌ي گيرنده يا فرستنده مي‌باشد.

طرفين قرارداد حمل‌ونقل مي‌توانند ضمن عقد شرط کنند که در صورت بروز هرگونه مشکل يا تلف در اموال مورد قرارداد ، مسئوليتي کمتر يا بيشتر از مسئوليت واقعي حمل‌کننده بر او بار شود و به اين صورت تضمينات متصدي حمل را بيشتر گردانند. گاهي فرد بنگاهي براي حمل‌ونقل ايجاد مي‌کند و مثلاً تعدادي ماشين و راننده را به اين امر اختصاص مي‌دهد . در اين موارد اگر خسارتي ازجمله ديرکرد، نقص يا تلف کالا به ارسال‌کننده وارد گردد، ارسال‌کننده يا گيرنده حق رجوع به راننده را ندارد . در اين‌گونه موارد شرکت يا متصدي حمل‌ونقل خسارات را جبران مي‌کند اما خود شرکت حق رجوع به راننده براي دريافت کليه‌ي مبالغ پرداختي را دارد.

کليه خساراتي که ناشي از طرز بسته‌بندي کالا وارد مي‌شوند ، بر عهده ارسال‌کننده مي‌باشند؛ بااين‌وجود اگر اين عيوب آشکار باشند و متصدي حمل آن‌ها را در عقد ذکر نکند و بدون قيد عدم مسئوليت کالا را قبول کند، خود حمل‌کننده مسئول خسارات ناشي از اين عيوب هست.

فرد دريافت‌کننده‌ کالا در صورت وجود هرگونه عيب و نقصي در آن بايد ظرف 8 روز پس از دريافت کالا نقص را به متصدي اطلاع دهد. درصورتي‌که نياز به طرح دعوا از سوي ارسال‌کننده يا دريافت‌کننده‌ کالا عليه متصدي حمل‌ونقل کالا باشد بايد ظرف مدت 1 سال از تاريخ دريافت کالاهاي معيوب، يا 1 سال از تاريخي که کالا بايد تسليم مي‌شد اما در يد متصدي حمل‌ونقل تلف شد، اقامه گردد. در صورت عدم رعايت مواعد 8 روزه و يک ‌ساله‌ مذکور حق اقامه‌ دعواي افراد ساقط مي‌شود.

نويسنده: پريسا زاهدي


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پر گهر
در قلمرو ورزش
آگهي