جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1393/11/13 - روزنامه سراسري صبح ايران(دوشنبه) نسخه شماره 4919

 «مديريت استرس»؛ استرس، بخش جدايي ناپذير زندگي انسان 

 
يکي از رايج ترين مشکلاتي که همه ما را در سنين مختلف مورد حمله قرار مي‌دهد استرس است. استرس به معناي تنش يا فشار رواني است. استرس طولاني مدت با بيماري‌هايي همچون سرطان، بيماري‌هاي قلبي، سيروز کبدي، زخم‌هاي گوارشي و فشار خون بالا ارتباط نزديکي دارد.

به گزارش آفرينش دکتر «فرشاد شيباني»، متخصص روانشناسي باليني و مدرس دانشگاه در برنامه راديو سلامت با اشاره به تعريفي از استرس گفت: استرس اينگونه تعريف مي شود؛ واکنش در مقابله با يک تهديد ادراک شده (واقعي يا خيالي) نسبت به سلامت رواني، جسماني، هيجاني و معنوي فرد که منجر به يک سلسله پاسخ ها و تغييرات بدني در بدن مي شود. به عنوان مثال وقتي دچار استرس مي شويم کورتيزول خون افزايش مي يابد و باعث مي شود تا ضربان قلب افزايش کند، سرعت تنفس زياد شود و قند خون افزايش يابد. اين تغييرات بدن را در يک حالت آماده باش قرار مي¬دهند و باعث مي شوند تا بدن در مقابل برخي تهديدهاي بيروني (مثل اينکه خودرويي با سرعت به شما نزديک مي شود و شما سريع از آن دور مي شويد) عملکرد بهتري داشته باشد. همچنين اين تغييرات باعث مي شد تا انسان هاي غار نشين اوليه در مقابل خطرات محيطي (مثل حيوانات درنده) بتوانند بجنگند و يا فرار کنند. وي ادامه داد: اما امروزه لازم نيست با ببر بجنگيم! موضوعات استرس زاي زندگي در قرن حاضر ديگر نيازي به چنين تغييراتي در بدن ندارد مثلا اينکه کسي بتواند مشکلات مالي زندگي اش را مديريت کند و يا اختلافات بين فردي اش را حل و فصل کند، ديگر نيازي به افزايش ضربان قلب ندارد. بلکه بيشتر نياز دارد تا بتواند آرامش خود را حفظ کرده تا بتواند در جهت حل اين مشکلات بهتر فکر کند و تصميم بگيرد. استرس طولاني مدت با بيماري هايي همچون سرطان، بيماري هاي قلبي، سيروز کبدي، زخم هاي گوارشي و فشار خون بالا ارتباط نزديکي دارد.

شيباني با بيان اينكه براي مديريت استرس بايد بتوانيم نشانه هاي آن را در ابتدا بشناسيم، افزود: نشانه هاي استرس عبارتند از: سردرد، سوء هاضمه، گرفتگي گردن و شانه ها، عرق کردن کف دست، بيقراري، زود خسته شدن، دندان قروچه، ناخن جويدن، مشکل در تمرکز، فراموشکاري، از دست دادن حس طنز، پرخوري يا کم خوري، کم خوابي يا پرخوابي.

وي استرس را بخش جدايي ناپذير زندگي انسان دانست و گفت: چه بسا در بعضي موارد استرس مثبت نيز مي باشد که روانشناسان به آن يوسترس مي‌گويند مثل ازدواج کردن، مسافرت رفتن، ترفيع شغلي، صاحب فرزند شدن و يا قبولي در دانشگاه. اين اتفاقات با وجود مثبت بودنشان در ما فشار و تنش نيز ايجاد مي کنند که اين فشار و تنش براي ما مطلوب بوده و براي ما معنا و مفهوم دارد. از طرف ديگر استرس هاي منفي بر دو نوع هستند: استرس هاي عمده و شديد مثل تصادف يا يک بيماري حاد، و استرس هاي جزئي و خفيف مثل ترافيک، سر و صداي محيط، آلودگي هوا و ... .

اين روان شناس باليني با بيان اينكه براي مقابله با استرس به شکل کلي دو شيوه مقابله هيجان مدار و مساله مدار وجود دارد، ادامه داد: از طريق مقابله هاي هيجان مدار ابتدا هيجانات شديدمان را کنترل مي کنيم و خود را با آرامش مي رسانيم و بعد از آن به سراغ حل کردن موضوع استرس زا مي رويم. از مقابله هاي هيجان مدار مي توان به دعا و نيايش و توکل کردن، درد دل کردن با يک دوست، معني جديد و مثبت دادن به استرس، فعاليت هنري يا موسيقي، سرگرم کردن خود با فعاليت هاي ذهني مثل بازي هاي فکري و ورزش کردن نام برد. اگرچه اين راهکارهاي هيجان مدار منجر به رفع مشکل نمي‌شوند ولي ما را به آرامش مي رسانند تا بتوانيم بهتر فکر کنيم و از طريق راهکارهاي مساله مدار بتوانيم مشکل را حل کنيم. از راهکارهاي مساله مدار مي توان به برنامه ريزي کردن به قصد برطرف کردن استرس، کنار گذاشتن فعاليت هاي غير ضروري به منظور تمرکز بيشتر روي موضوع استرس، مشاوره و راهنمايي گرفتن از يک فردي که چنين استرسي را گذرانده و يا در اين موضوع تخصص دارد، اشاره کرد.

شيباني در ادامه با بيان اينكه از طرفي برخي راهکارهاي ناسالم جهت مديريت استرس وجود دارند، افزود: اين راهکارها اگرچه ممکن است در کوتاه مدت باعث آرامش فرد شوند و يا باعث شوند که فرد کمتر به موضوع استرس فکر کند اما در نهايت مشکل را پيچيده تر مي کنند. سيگار کشيدن يا پناه بردن به مواد مخدر، خوابيدن زياد، خيال پردازي و روياپردازي، انجام رفتارهاي تکانشي و بدون تامل، تسليم شرايط شدن و دست از تلاش برداشتن، نمونه اي از اين روش هاي ناسالم و ناکارامد است.

وي در پايان براي بالا بردن توان مقابله با استرس توصيه كرد: اهداف کوتاه مدت تعيين کرده و آنها را اولويت بندي کنيد/ در چهارچوب توانايي هاي مالي خودتان زندگي کنيد: در اين بازار اگر سود است با درويش خرسند است، خدايا منعمم گردان به درويشي و خرسندي/ در زندگي خود تغييراتي بوجود آوريد، محيط و چيدمان منزل يکنواخت منجر به کاهش توان مقابله با استرس مي شود./ مهارت خودتان را در مديريت زمان افزايش دهيد./ يک زنگ تفريح و يک سرگرمي براي خودتان داشته باشيد. اين سرگرمي نبايد به قصد امرار معاش صورت گيرد. مهم اينست که سرگرمي از جنس شغلتان نباشد. به اين ترتيب اگر شغل فردي ايجاب مي کند که دائما پشت ميز بشيند، بهتر است سرگرمي او نوعي فعاليت فيزيکي باشد. اگر شغل فردي مستلزم تعامل فراوان با افراد است، بهتر است سرگرمي او به گونه اي باشد که بتواند با خود خلوت کند./ شوخ طبع باشيد: خنديدن يک مهارت مقابله با استرس است.

کساني که مي توانند بخندند و حس طنز قوي دارند توان بيشتري براي مقابله با استرس دارند. خواندن مطالب طنز و ديدن فيلم هاي کمدي يک راه خوب کاهش استرس است.


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
دانش و پژوهش
اقتصاد و بازار
مرز پرگهر
در قلمرو ورزش
آگهي