جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1396/09/20 - روزنامه سراسري صبح ايران(دوشنبه) نسخه شماره 5718

 سرمقاله 

 به بهانه تقديم بودجه 97 به مجلس؛

دانشگاه‌ها و حركت بر روي ريل ركود!

زهرا کيان بخت

لايحه بودجه 97 ديروز به وسيله رئيس جمهور به مجلس ارائه شد. با توجه به اينكه ميزان بودجه درنظر گرفته شده براي هر يك از بخش‌ها، تا حدّ زيادي، تعيين‌كننده اين مسأله است كه دست نهادهاي مزبور، چه قدر در سال آتي، براي انجام برنامه‌هاي‌شان باز است، ابلاغ و تصويب بودجه، معمولاً محل گلايه‌ سازمانهاي مختلف مي‌شود. اين است كه تا سخن از بودجه به ميان مي‌آيد بسياري از دستگاهها اعلام مي‌دارند بودجه اختصاص داده شده به آنها با نيازها و چشم‌انداز كاري سال بعدشان، همخواني ندارد و آنها را در مضيقه و تنگناي مالي قرار مي‌دهد. ولي ماجراي بودجه به همين جا ختم نمي‌شود. در كنار اين گلايه‌هاي هميشگي، مسئولان نهادهاي مختلف، در بسياري از مواقع، اظهار مي‌كنند حتي بودجه درنظر گرفته شده براي سال جاري نيز به طور كامل به آنها تخصيص پيدا نكرده و رقمي كه به عنوان ميزان بودجه براي آنها اعلام شده بود، صرفاً بر روي كاغذ مانده و در عمل، اجرايي نشده است.

پيرو اين مطلب، بودجه‌اي كه براي آموزش عالي در سال 97 درنظر گرفته شده، رشدي 13 درصدي داشته است؛ رشدي كه مسئولان دانشگاه‌هاي مختلف، نقدهايي به آن وارد كرده و گفته‌اند اين ميزان رشد، پاسخگوي نياز دانشگاهها نيست و چيزي حدود هشتاد درصد آن، صرف حقوق و دستمزد كاركنان مي‌شود و اين، يعني عليرغم كمبود امكانات و بي‌توجهي به پژوهش كه در حال حاضر، يكي از اصلي‌ترين ضعفهاي آموزش عالي ماست، براي سال بعد هم، به مانند سالهاي گذشته، نبايد انتظار تغييرات خاصي را داشته باشيم. چرا كه بودجه‌ كافي لحاظ نشده تا بتوان به مدد آن، تحولات موردانتظار را در بخشهاي آموزشي و پژوهشي دانشگاه، به اجرا درآورد.

مقايسه‌اي جزئي بين بودجه بسياري از دانشگاههاي خارجي با دانشگاههاي خودمان، مي‌تواند ما را از اختلاف فاحشي كه در اين ميان وجود دارد، آگاه كند. بگذريم كه دانشگاههاي خارجي علاوه بر اين بودجه هنگفت، خود، صاحب درآمدهايي اختصاصي نيز هستند و تبديل علم به ثروت، يكي از ويژگي‌هاي مهم آنهاست. حال آن كه دانشگاهها و مراكز آموزش عالي ما با توجه به نوع سيستمي كه در آنها جريان دارد و تفكر سنتي و بي‌توجهي به ارتباط با صنعت، جامعه و دنيا، از درآمد خاصي نيز برخوردار نيستند كه بتوان گفت درصورت اختصاص نيافتن بودجه مناسب، هزينه‌هاي خود را از محل اين درآمدها تأمين خواهند كرد! اينكه در كشور ما بودجه‌اي كه به آموزش عالي اختصاص مي‌يابد، متناسب با انتظاراتي كه از آن مي‌رود، نيست، تكرار مكررات است و نمي‌خواهيم با سخن گفتن از آن، مطلب را بيهوده، طولاني كنيم. اما به نظر مي‌رسد رقم اختصاص داده شده به دانشگاهها و گلايه‌ مسئولان دانشگاهي، حداقل مي‌تواند ما را به بازبيني درمورد نوع حركت دانشگاه‌هاي‌مان وادارد. در حالي كه سالهاست كارشناسان و حتي خود مسئولان آموزش عالي، از ناكارآمد بودن سيستم حاكم بر آموزش عالي و كيفيت آموزش و پژوهش در آن، سخن مي‌گويند، جالب است كه باز هم دانشگاههاي ما، به همان روال ناقص قبل، به حركت خود ادامه مي‌دهند و بحث ضرورت درآمدزايي دانشگاهها، تنها در جذب دانشجويان پولي و اخذ شهريه‌هاي كلان از دانشجويان خلاصه شده و هنوز هم بر اهميت اشتغالزايي دانشگاه براي دانشجويان و فراهم كردن فرصت براي كار پژوهشي و تحقيقاتي و زمينه ايجاد ارتباط با صنعت، وقعي نمي‌نهيم!

در كنار اين مسأله، تعداد دانشگاههاي موجود در كشور هم مزيد بر علت شده است. در حالي كه تعداد دانشگاهها در كشور ما حتي از تعداد دانشگاههاي دو كشور پرجمعيت چين و هند هم به طور قابل ملاحظه‌اي بيشتر است و ايران، پنج برابر كشورهاي پيشرفته، دانشگاه دارد، عدم توانايي براي ضبط و ربط اين تعداد دانشگاه و سروسامان دادن به اوضاع علمي و مهارتي و اشتغالزايي براي فارغ‌التحصيلان، امري بديهي است. چرا كه تفكر ما، عموماً تفكري كميت‌گرا بوده و صرف وجود دانشگاههاي زياد در كشور را نشانه عدالت آموزشي تلقي مي‌كنيم، حال آن كه كيفيت آموزش در دانشگاههاي ما، داراي وضعيت اسفناكي است! بحث ما تنها بر سر لزوم افزايش بودجه آموزش عالي نيست، بلكه انتظار مي‌رود دانشگاههاي ما يك بار براي هميشه و به گونه عملي، در برنامه‌ها و نوع حركت خود و تعريف افق و چشم‌انداز موردنظرشان، تجديدنظر كنند و بالاخره، روزي برسد كه درآمدزايي، حرفه‌اي‌سازي دانشجويان، و ايفاي نقش واقعي در متن جامعه، در آنها، محلي از اِعراب داشته باشد!

zahrakianbakht@yahoo.com


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
دانستني ها
پزشكي
استانها
انرژي
اقتصادي
اجتماعي
هنري
ورزشي
آگهي