جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1387/02/05 - روزنامه مستقل سراسري صبح ايران(پنجشنبه) نسخه شماره 3024

  اکستازي چيست؟  

وقتي دانشمندان داروساز شرکت مرک در آلمان در سال 1912 مشتق شيميايي جديدي از آمفتامين به نام 3 و 4 متيلن دي اکسي آمفتامين يا MDMA را ساختند و آن را به عنوان يک ماده واسط شيميايي چندکاره براي ساختن دارو هاي ديگر ثبت کردند، به فکر هيچ کس نمي رسيد اين ماده سال ها بعد با نام اکستازي (ecstasy)، براي به دست آوردن توان  ساعت ها رقصيدن در کلوپ هاي شبانه با درهم آميزي موسيقي، نمايش نور و ساير جلوه هاي ويژه به کار رود.به گزارش همشهري آنلاين آمفتامين و مشتقات آن در انتهاي قرن نوزدهم و بيستم سنتز شدند و قصد از ساختن آنها استفاده هاي درماني بود. آمفتامين در دهه 1930 به عنوان ضد اشتها و کاهش دهنده وزن وارد بازار دارويي شد. اما به زودي به خاطر خطر وابستگي و ساير عوارض از بازار خارج شد. مشتق ديگر آمفتامين "متيلن ديوکسي آمفتامين" (MDA) در سال 1956 به عنوان ضدسرفه در سال 1960به عنوان مهار کننده سرفه و در سال 1961 به عنوان مهار کننده اشتها ثبت شد، ولي هيچ گاه وارد بازار نشد.اما MDMA، يا همان اکستازي سال هاي بعد، گرچه به عنوان داروي ضداشتها در نظر گرفته شده بود، اما هيچ گاه مورد بررسي دارويي قرار نگرفت و ثبت نشد، 4 دهه بعددر دهه 1950 مورد توجه ارتش آمريکا قرار گرفت که به مطالعه آن به عنوان يک جنگ افزار شيميايي براي ناتوان کردن موقت نيروهاي دشمن پرداخت. در طول دهه 1970 و اوايل دهه 1980 با وجود فقدان آزمون هاي باليني کنترل شده، بسياري از روان درمانگران با توجه به اثر MDMA در تسهيل ارتباط با بيمار در جلسات درماني و با اين تصور که به اين ترتيب بيمار درباره مشکلاتش بينش درمان کننده اي به دست مي آورد از آن استفاده کردند. گرچه MDMA و در آن زمان به "پني سيلين روح" مشهور شد، منافع درماني آن ثابت نشد و در ميانه دهه 1980 استفاده از آن متوقف شد.MDMA در طول دهه 1980 با نام مستعار اکستازي و نام هاي ديگر مانند XTC، E و ... مورد تجربه گروه جديدي از افراد  قرار گرفت و اين گروه جوانان بودند که از آن به عنوان داروي کلوپ يا پارتي در پارتيهاي رقص هاي شبانه استفاده مي کردند.
در همان زمان گزارش شواهدي در مورد احتمال صدمه سلول هاي عصبي مغز به وسيله MDMA آغاز شد و براي همين سازمان مبارزه با مواد مخدر آمريکا(DEA) در سال 1985 اين دارو را جز» فهرست I يعني دارو هاي بدون مصرف پزشکي قرار داد. اما عرضه اکستازي با قيمت ارزان و  سهل الوصول بودن آن در طول دهه 90 سو»مصرف آن را  در ميان جوانان را  تا 5 برابر افزايش داد. در حال حاضر تخمين زده مي شود که بيش از 2 ميليون قرص اکستازي در هر هفته در آمريکا قاچاق مي شود و بيش از 10 ميليون فرد آمريکايي 12 ساله و با سن بالاتر گزارش دست کم يک بار مصرف آن را مي دهند. اکثريت مصرف کنندگان اکستازي بين 18 تا 25 ساله هستند. قرص هاي اکستازي معمولا ظاهر خوش ساختي دارند و با علامت هاي مختلفي در بازار موجودند. معمولا در مصارف تفريحي 50 تا 150 ميلي گرم از اين ماده در پارتي ها مصرف مي شود. قرص هاي موجود در بازار ممکن است مقادير متفاوتي MDMA داشته باشند يا داراي مشتقات MDMA مانند ساير مشتقات آمفتاميني هم باشند. MDMA مانند ساير مشتقات آمفتاميني باعث آزاد شدن دسته اي از ناقل هاي عصبي به نام مونوآمين ها از جمله نوراپي نفرين، دوپامين و سروتونين در مغز مي شود. در عين حال از بازجذب سروتونين هم جلوگيري مي کند و در نتيجه ميزان سروتونين در محل سيناپس ها - محل ارتباط سلول هاي عصبي - افزايش مي يابد.آزادي اين ناقل هاي عصبي مجموعه اي از علائم را در مصرف کننده به وجود مي آورد که برخي از آنها براي او مطلوب و برخي از آنها نامطلوب هستند. علائم مطلوب جسمي شامل احساس هوشياري، استقامت، انرژي، برانگيختگي جنسي و به تاخير افتادن خستگي و خواب آلودگي است. علائم رواني مطلوب شامل احساس سرخوشي، سلامت، حدت احساسات، برون گرايي و اجتماعي شدن، احساس نزديکي با ديگران و تحمل پذيري نسبت به عقايد و احساسات ديگران است.اما مصرف MDMA مانند بقيه آمفتامين  ها باعث عوارض جانبي بسيار در کارکردهاي جسمي حتي هنگام مصرف مقادير معمول در استفاده هاي تفريحي مي شود. مصرف اکستازي باعث افزايش تنش در فرد مي شود که خود را با تنش عضلاني، قفل شدن فک، دندان قروچه و حرکات بي قرار پا مشخص نشان مي دهد.افزايش فعاليت عضلاني به همراه اثر مستقيم دارو بر سيستم تنظيم درجه حرارت بدن در مغز باعث افزايش درجه حرارت مرکزي بدن مي شود. اين امر باعث کم آبي، فشار خون بالا و نارسايي کليه و قلب در افراد آسيب پذير مي شود.سفتي و درد عضلاني در اندام ها و کمر حين دو سه روز پس از مصرف MDMA شايع است. همچنين سردرد، تهوع و فقدان اشتها، تاري ديد، خشکي دهان و بي خوابي علائم شايعي است که در طول مصرف دارو و مدتي پس از آن گزارش مي شود.
 ضربان قلب و فشار خون معمولا حين مصرف دارو بالا مي رود و در طول چند روز پس از آن نوسان مي کند. علائم رواني نامطلوب پس از مصرف دارو شکل شدت يافته علائم مطلوب هستند و شامل بيش فعالي، پرش افکار و عدم توانايي تمرکز افکار، و بي خوابي است و همچنين ممکن است فرد دچار توهمات خفيف، شخصيت زدايي (bepersonalization) و احساس جدايي خود از بدن، اضطراب و نگراني و رفتار عجيب و غريب شود. معمولا دومين روز پس از مصرف دارو شايع ترين شکايات راجع به افسردگي، اضطراب و خستگي ظاهر مي شود.
به رغم اين شکايات اکثريت مصرف کنندگان در دفعات اول مصرف در مجموع بيشتر علائم مطلوب را تجربه مي کنند، اما با مصرف مکرر اثرات منفي، فراواني بيشتري پيدا مي کنند و علائم منفي بر علائم مثبت غلبه پيدا مي کنند.مهم ترين مسئله در مورد اثرات درازمدت مصرف اکستازي بر سلول هاي مغز است. همان طوري که گفته شد اکستازي باعث آزادي بيشتر سروتونين در سلول هاي مغز و مهار باز جذب آن مي شود. بنابراين ميزان سروتونين را در مغز بالا مي برد و سپس در دو هفته پس از مصرف اکستازي سروتونين مغز تخليه  مي شود. سروتونين نافلي عصبي است که در حفظ خلق و خو و نيز حافظه  و يادگيري نقش دارد.
مطالعات زيادي در حيوانات آزمايشگاهي بيان کننده اثر سمي اکستازي بر سلول هاي مغزي ترشح کننده سروتونين است.در يک تحقيق ديگر دانشمندان اسکن هاي مغزي افراد مصرف کننده اکستازي مورد بررسي قرار دادند.در اين بررسي افرادي شرکت کرده بودند که در طول 5 سال به طور متوسط 200 بار اکستازي مصرف کرده بودند، گرچه رفتار اين افراد طبيعي به نظر مي رسيد، اسکن هاي مغزي آنها بيانگر صدمات بيشتري نسبت به مصرف کنندگان اکستازي با توالي کمتر بود. به علاوه آزمون هاي حافظه در مصرف کنندگان نسبت به افراد عادي نمرات پايين تري را نشان مي داد.ظاهرا اين دارو به طور خاص باعث صدمه به سلول هاي مغزي توليدکننده سروتونين مي شود.دانشمندان با استفاده از يک تکنيک تصوير برداري با نام "توموگرافي گسيل پوزيترون" (PET)  يا پت اسکن نشان داده اند که در مصرف کنندگان اکستازي  20 تا 60 درصد کاهش در سلول هاي ترشح کننده سروتونين به وجود آمده است. صدمه به اين سلول ها باعث تاثير بر روي توانايي هاي يادآوري و آموزشي در افراد مي شود.
ادامه دارد


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
ورزشي و قلمرو ورزش
دريچه هنر
سياسي و سياسي خارجي
دانش و پژوهش
آزمون و سنجش
مرز پرگهر
اقتصاد و بازار
خبر دانشگاه
آگهي هاي روزنامه آفرينش
گزارش تصويري