جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
دریافت Pdfارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1387/02/15 - روزنامه مستقل سراسري صبح ايران(يكشنبه) نسخه شماره 3032

  سالمندان و سلامت دهان و دندان 
  تهيه و تنظيم : فاطمه ليواني قسمت پنجم

 * ويتامين C و اسيد اسکوربيک بعنوان يک عامل کمکي در درمانهاي پريودنتال توصيه مي شود.
* در کمبود ويتامين A ، که با متاپلازي اپي تليوم و کراتينيزه شدن دستگاه تنفس، تناسلي و Glanbular همراه است، ميزان خشکي دهان بايد در ارتباط با کار غدد در نظر گرفته و روشن شود. ضمنا تغييرات لثه اي متغير است و مي تواند هيپو پلاستيک هم باشد که به سمت طبيعي شدن و سالم شدن گرايش يابد و همچنين مي تواند هيپرپلاستيک و هيپرکراتونيک نيز باشد.
* کمبود ويتامين K مي تواند ناشي از اختلال در جذب و دريافت ناکافي آهن و يا توليد ناکافي ويتامين توسط فلور روده اي پس از آنتي بيوتيک تراپي از راه خوراکي باشد. در کمبود اين ويتامين امکان خونريزي خودبخود از لثه و يا خونريزيهاي بعد از جراحي بسيار زياد است.
از دست دادن دندانها در سالمندان ، نتيجه جريان طبيعي سالمندي نيست.
سالمنداني که دندانهايشان را از دست مي دهند بعلت بيماريهاي لثه اي و دنداني است نه به سبب سالمندي آنان . آمار نشان مي دهد در آمريکا درصد افراد بي دندان کامل در سالمندان بالاي 65 سال ، در سالهاي 1962 تا 1965 ، 55 درصد بوده، در حالي که در سالهاي 1971 تا 1974 به 45 درصد کاهش يافته است. اين آمار نشان مي دهد که از دست دادن دندانها را فقط نتيجه جريان طبيعي سالمندي نبايد دانست.
بيشترين علت از دست دادن دندانها در سالمندان، بيماريهاي لثه است.
عامل ايجاد کننده پوسيدگي دندانها، بيماريهاي لثه و بافتهاي اطراف دندان، پلاک است.
همه روزه يک لايه چسبنده تقريبا غيرقابل ديد بر روي دندانها تشکيل مي شود . اين لايه پلاک (Plaque ) نام دارد. پلاک مجموعه رو به افزايشي است که منشا آن از بزاق است. ابتدا بر روي دندان قشري از پروتئينهاي بزاق بنام پليکل مي نشيند و بعد مقداري از ميکروبهاي دهان در اين پليکل تجمع مي شوند. بعضي از سلولهاي مخاط دهان هم به اين جمع اضافه مي شوند. با رسيدن هر نوع ماده غذايي از راه دهان به اين تجمع ميکروبي،  به وسيله ميکروبها فعل و انفعالاتي صورت مي گيرد و دو ماده بسيار چسبنده بنام ميوتان و دکستران ساخته مي شود و بالاخره توده ميکروبي نرم و چسبنده اي بنام پلاک دنداني يا پلاک ميکروبي که علت اصلي بيماريهاي لثه و دندانها مي باشد ايجاد مي گردد.
پلاک ها به سطح دندان و لثه مي چسبند. ميکروبهاي پلاک در بافت پوششي لثه مواد سمي ترشح مي کنند . بافت پوششي شروع به دژنره شدن ميکند و بافت همبند زير آن شروع به دفاع مي کند. جسد ميکروب و گلبول سفيد موجود در بافت همبند ايجاد چرک يا تورم مي نمايد.
پلاک  سبب بيماري لثه، تخريب الياف نگهدارنده دندان و استخوان نگهدارنده دندان مي شود.
اگر پلاک کمي بيش از يک روز بر روي دندانها بماند و با مسواک و نخ دندان از روي دندانها پاک نشود بمرور زمان تبديل به جرم ( تارتار) مي شود که بصورت يک لايه سخت و ناصاف باعث آزار لثه مي گردد. پلاک را مي توان با مسواک و نخ دندان از سطح دندانها و از زير ناحيه تماس لثه و دندان پاک کرد ولي پلاکي را که بر روي دندانها و نواحي زير لثه باقي مانده و بصورت جرم درآمده است تنها دندانپزشک و يا بهداشت کار دهان و دندان مي توانند بوسيله ابزار مخصوصي بردارند.
مراحل مختلف بيماري لثه و بافتهاي اطراف دندان :
مرحله اول بيماري : در مرحله اول بيماري لثه، پلاک ميکروبي و جرم به زير لبه لثه گسترش يافته باعث التهاب لثه مي شود . نشانه هاي التهاب عبارتند از : قرمزي - تورم - مستعد بودن لثه براي خونريزي. التهاب لثه سبب مي شود الياف يا رباطهائي که لثه را به دندان متصل مي کند صدمه ببيند و در نتيجه پلاک هاي ميکروبي به نواحي عميق تر در شيار لثه اي نفوذ کنند. اگر در اين مرحله درمان انجام شود و همراه با درمان، مراقبتهاي صحيح بهداشتي در منزل بعمل آيد، بيماري کاملا متوقف مي شود و لثه سلامتي کامل خود را باز خواهد يافت.
مرحله دوم بيماري : حضور پلاکهاي ميکروبي و جرم در زير لبه آزاد لبه باعث مي شود چسبندگي و اتصالات لثه و دندانها تخريب شده لثه از دندان جدا شود. در صورت عدم درمان، جدا شدن لثه از دندان، از طرف طوق دندان بطرف انتهاي ريشه ادامه خواهد يافت و باين ترتيب شيار لثه اي عميق خواهد شد. به شيار لثه اي که بيش از 3 ميليمتر عمق داشته باشد، پاکت (Pocket) يا حفره عفوني گفته مي شود. در صورت ايجاد پاکت، بيمار با مسواک زدن، قادر به تميز کردن درون آن نمي باشد. اگر عمق پاکت (شيار لثه اي عميق شده ) به 4 ميليمتر يا بيشتر برسد، سمومي که ميکروبها در اين ناحيه ترشح مي کنند علاوه بر تخريب لثه، باعث تخريب قسمتي از استخوان نگهدارنده دندان مي گردد.
مرحله سوم بيماري: ادامه تحريکات جرم , پلاک ميکروبي و سموم حاصل از آنها از درون پاکت ( شيار لثه اي عميق و عفوني ) باعث تخريب هر چه بيشتر استخوان نگهدارنده دندان مي شود، اتصال الياف دور ريشه دندان از استخوان نگهدارنده دندان جدا مي شود و بتدريج چسبندگي فقط در انتهاي ريشه دندان باقي مي ماند. در اينحالت ممکن است قسمتي از ريشه دندان، بدون لثه و عريان ديده شود.
مرحله چهارم بيماري : ابتدا نيمي از استخوان نگهدارنده دندان در اثر عفونت از بين مي رود، تحليل و تخريب استخوان، ادامه يافته و بالاخره دندان حفاظ و تکيه گاه خود را از دست مي دهد. دندان يا دندانها هر چند سالم باشد لق شده، آماس و التهاب تمام محيط اطراف انتهاي ريشه را در بر مي گيرد و دندان بسيار لق شده و بحالت عذاب دهنده اي در مي آيد. چنين دنداني اگر کشيده نشود، در مدت کوتاهي خودبخود از جاي کنده خواهدشد.
نتيجه :
باکتريهاي پلاک، سمومي ترشح مي کنند که باعث التهاب و بيماري نسوج اطراف ريشه دندان مي شوند.
اگر بيماري لثه و نسوج اطراف دندان بموقع درمان نشود باعث تحليل و تخريب استخوان نگهدارنده دندان مي شود. در نتيجه دندان، لق شده خواهد افتاد. اما با برطرف ساختن روزانه پلاکهاي ميکروبي از قسمتهاي مختلف دندانها بوسيله مسواک و نخ دندان ، مي توان از بروز بيماري لثه و نسوج اطراف دندان و در نتيجه از دست دادن دندانها پيشگيري کرد.
نشانه ها و علائم بيماريهاي لثه و بافتهاي اطراف دندان :
مشاهده هر يک از علائم زير بايد بعنوان يک زنگ خطر تلقي شود
- خونريزي از لثه در موقع مسواک زدن
- لثه قرمز ، متورم و حساس
- عقب کشيده شدن لثه از روي دندان
- خارج شدن مايع سفيد يا چرک از ناحيه شيار لثه اي با فشار انگشت
- وجود دندان دائمي لق
- مشاهده دنداني که طول آن نسبت به دندانهاي ديگر بلندتر است
- مشاهده دنداني که ريشه اش نمايان شده باشد
- وجود آبسه دردناک بر روي لثه
- لثه متعفن و وجود بوي بد دهان
توجه :
مسواک زدن بروش غلط - استفاده نادرست از نخ دندان و يا خلال دندان - مصرف سيگار - مصرف تنباکوي جويدني - وجود مواد غذائي در بين دندانها - دندانهاي نامنظم- دندانهايي که غلط پر شده اند - عادات دهاني مضر مانند جويدن ناخن ، دندان قروچه و سائيدن دندانها بيکديگر سبب بيماري لثه و بافتهاي اطراف دندان مي شود. همچنين بيماريهايي نظير ديابت يا مرض قند- تغييرات غيرطبيعي در خون و اختلالات هورموني و مصرف بعضي از داروها مي تواند به بيماريهاي لثه و نسوج پيرامون دندان منجر گردد.
ادامه دارد


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
ورزشي و قلمرو ورزش
دريچه هنر
سياسي و سياسي خارجي
دانش و پژوهش
اطلاعيه
مرز پرگهر
اقتصاد و بازار
آزمون و سنجش
خبر دانشگاه
گزارش تصويري
آگهي هاي روزنامه آفرينش