جستجوي پيشرفتهبرو جستجو
ارتباط با ماآرشيوشناسنامه صفحه اصلي
تاریخ 1389/08/25 - روزنامه سراسري صبح ايران (سه شنبه) نسخه شماره 3744

 سرمقاله 

 نابودي باغ ها ، نابودي زندگي

مدت هاست که اخباري ازقطع درختان در گوشه و کنار نه تنها شهر تهران بلکه در تمامي کشور شنيده مي شود و در شهري بمانند تهران اين موضوع از آن جهت اهميت پيدا مي کند که تهران با بيشترين حجم خودرو و در نتيجه آلودگي هاي زيست محيطي بيشتري مواجه است و اگر همين چند تا باغ و درخت هم که نباشد تهران جايي براي زندگي نخواهد داشت. و به گفته رييس شوراي شهر تهران تا 5 سال آينده ديگر کسي در تهران زنده نخواهد ماند. پرداختن به موضوع باغ ايراني در شهر تاريخي تهران در سال 83 مورد توجه مسئولان قرار گرفت.اما امروز با گذشت 6 سال از زمان تصميمات مسئولان براي نجات باغ ايراني فرياد شوراي شهر تهران گواهي بر تخريب‌هاي جسته و گريخته در باغات اين كلان شهر است. باغ هاي ايراني كه در تمام دنيا شهره است شامل چهار عنصر زمين، آب، گياه و فضاي معماري است، آنچه باغ ايراني را از ساير باغ‌هاي دنيا متمايز مي‌كند اين است كه هر آنچه در فضاي باغ وجود دارد با نظم معماري به هم پيوند خورده و بناها و فضاي باز باغ با هم تلفيق شده و جداي از يكديگر نيستند به طوري كه حتي عنصر آب در ميان بناها در جريان است.البته قوانين زيادي در مورد کساني که اقدام به از بين بردن باغ ها و مراتع مي کنند وجود دارد اما مشکل اساسي در اجراي قانون به طور کامل است که عدم اجرا و عدم قاطعيت در برخورد باعث شده تا متخلفان راه هاي زيادي براي فرار از زير دست قانون داشته باشند . بر اساس قانون مصوب مجلس شوراي اسلامي كه پس از پيگيري‌هاي فراواني به تصويب رسيده است در صورتي كه شخصي براي ساختمان سازي باغي را خشك كند شهرداري مي‌تواند آن باغ را به نفع شهر مصادره كند، ضمن اينكه به مدت 2 سال هم زندان‌ براي او در نظر گرفته خواهد شد و بايد به جاي هر درخت قطع شده يك درخت ديگر بكارد.باغات شهري تهران كلا 8 درصد از كل مساحت اين كلان شهر را ( مناطق 1،2،5 ،18و21) در بر مي‌گيرد. و از همين ميزان نيز در حال حاضر سطح بسيار قليلي كه از گزند آسيب‌هاي گسترده ساخت وساز جان سلامت بدر برده باقي مانده است. خطراتي كه باغات شهر تهران را تهديد مي‌كند، ساخت وسازهايي بسيار فراتر از پيش بيني قانوني است كه عمدتا نيز به پهنه گسترده باغات شهر تهران مربوط مي شود. ساخت‌وسازهايي كه صاحبان باغ‌ها ترجيح مي‌دهند كاربري باغ‌هايشان را تغيير دهند و با ساختمان‌هايي سر به فلك كشيده به دنبال صرفه اقتصادي باشند. از جمله تهديدات اساسي كه باغات و فضاهاي سبز با آن مواجه هستند تقاضاهاي ساخت وساز از سوي نهادها و مراجع مختلف دولتي وغيردولتي مي باشد. متأسفانه به علت نازل بودن قيمت زمين باغات در سال‌هاي پيش اين محدوده ها خريداري و در حال حاضر تقاضاي ساخت آنها با هدف تامين مسكن و مراکز تجاري و اداري در دستور كار قرار گرفته است. با توجه به ارزش افزوده ساخت و ساز و محدوديت اعمال شده در اعطاي تراكم ساخت در باغ‌ها بعضا صاحبان باغ‌ها به منظور ساخت بناهاي بلند مرتبه و استفاده از شرايط وام هاي كم بهره و طويل المدت مجوز درخواست تاسيس هتل و نظاير آن را مطرح و مجوز دريافت مي كنند. و همچنين در راستاي كمبود پاركينگ در كلان‌شهر تهران تقاضاي ساخت پاركينگ طبقاتي توسط صاحبان باغ‌هاي تهران مطرح مي‌شود كه متعاقب آن متقاضي دريافت چند طبقه اداري و تجاري مي‌شوند.اين در حاليست كه عضو شوراي شهر تهران اعلام كرده است كه شوراي شهر باغ‌هاي تهران را مي‌خرد.متاسفانه به نظر مي رسد مسولين تاكنون نگاه محيط زيستي و منابع طبيعي به باغات نداشته‌ اند در حاليكه باغات ايراني تفرج‌گاهها و شكارگاه‌هاي اطراف تهران بخصوص در شمال تهران همچون ميراث فرهنگي مي‌توانند حائز اهميت باشند، تهران 200 سال متمادي پايتخت كشور بوده و باغات نقش اساسي در بحث‌هاي فرهنگي، اجتماعي و سياسي داشته‌اند كه در دهه‌هاي اخير ساخت و سازهاي غيرمجاز، قطع درختان، خشكسالي، توسعه شهري، سوداگري شهرسازي و آپارتمان‌سازي باعث شده است كه باغات و درختان چند ده ساله ما يا قطع شوند يا خشك شوند و به نابودي برسند. در تمام دنيا باغ‌ها يكي از مقاصد گردشگري هستند كه توريست‌ها را به اين مكان‌ها مي‌برند و قصه‌ها و داستان‌هاي مختلفي را براي گردشگران توضيح مي‌دهند ما هم در كشورمان باغ فين، باغ گلستان، باغ ارم شيراز، باغ شازده ماهان، باغ دولت‌آباد يزد، باغ قدم‌گاه نيشابور و ايل‌گلي تبريز را داريم كه قابليت گردشگري دارند و بنابر تحقيقات دانشجويان معماري و هنر باغات ايراني از باورهاي مذهبي نياكان ما نشات گرفته است.لذا جداي از قضيه زيست محيطي بايد با نگاهي ملي گرايانه به اين سرمايه هاي ملي داشت که با نابودي آنها بخشي از سرمايه هاي اين مملکت نابود خواهد شد. بايستي كاركردهاي جديد اقتصادي و درآمد‌زاد براي باغ‌هاي پايتخت طراحي شود، باغ رستوران، بازديد از باغات، باغ موزه‌ها و ... از جمله طرح‌هايي مي‌تواند باشد كه همزمان علاوه بر حفظ باغ‌هاي قديمي و جلوگيري از تخريب آنها براي ساخت و سازهاي عريض و طويل مالكان خصوصي مي‌توانند به سود اقتصادي دست يابند.در حالي‌كه مردم مالكان اصلي بخش اعظمي از باغ‌هاي تهران هستند اما به واقع مسئولان مي‌توانند با بكار بردن تدابيري مانع از تخريب بيش از پيش باغ‌ها شوند، باغ‌هايي كه عمده آن‌ها به عنوان ميراث طبيعي، و منابعي دست نيافتني هستند. برقراري تشويق‌هاي گوناگون غيركالبدي به طوري‌كه از نوع ساخت وساز اضافه نباشند مثل اعطاي مجوز ساخت رستوران، سالن پذيرايي و فضاهاي خدماتي، بخشودگي عوارض شهري و كمك مديريت شهر در حفظ و نگهداري درختان برا ي صاحبان باغ‌هايي كه در راستاي حفظ فضاي سبز و درختان اقدام به بهره‌برداري از باغ خود به عنوان فضاي تفريحي گردشگري مي‌كنند يا اعطاي معوض از سوي مديريت شهر به صاحبان باغ‌هايي كه درخواست ساخت و ساز دارند و باغ آنها براي كل شهر تهران داراي اهميت است از جمله راهكار‌هايي است كه مسئولان در شهرداري، شوراي شهر، ميراث فرهنگي و محيط زيست مي‌توانند براي نجات باقيمانده باغ‌ها در پايتخت داشته باشند.

حميدرضا عسگري


نسخه چاپي ارسال به دوستان
 
سياسي
خبر دانشگاه
دانش و پژوهش
اجتماعي
اقتصادوبازار
مرزپرگهر
دريچه هنر
آزمون و سنجش
در قلمرو ورزش
آگهي هاي روزنامه