Go تاریخ 1385/09/01 - چهارشنبه اول آذر 1385/ 30 شوال 1427/ 22 نوامبر 2006/ سال دوم نسخه شماره 80

 تغذيه کودکان را جدي بگيريم 

گزينش از:سبحان بردي قره داشلي -آق قلا

همه پدر و مادرها و مسوولان بايد به مقدار و نحوه تغذيه کودکان توجه جدي داشته باشند. هر گونه بي توجهي در اين زمينه موجب نارسايي در رشد جسمي و ذهني کودکان مي شود که در آينده علاوه بر بروز بيماري ها و خسارات روحي و بدني، هرينه هاي کلان درمان و نگهداري از کودک يا جوان بيمار را به پدر و مادر و به جامعه تحميل مي کند.  
نيازهاي چهار گروه غذايي در دوران مدرسه عبارتند از:
2 يا 3 فنجان شير، 60 يا90 گرم گوشت در روز، 4 يا 5 بار ميوه و سبزيجات و حدود 300 يا 400 گرم نان و غلات.
عادات و رفتار غذا  خوردن
به دليل اين که کودکان در سن مدرسه داراي فعاليت ها و مشغوليت  بسياري هستند ممکن است غذاخوردن را فراموش کنند، به خصوص يکي از مهمترين وعده هاي غذايي که ممکن است دچار فراموشي شود خوردن صبحانه است، حتي اگر مواد غذايي در مدرسه همراه داشته باشند ممکن است از آن استفاده نکنند و بعد از مدرسه خوراکي هايي را جهت تامين انرژي مصرف کنند که ارزش غذايي ندارد. البته عادات خوب غذا خوردن با تقليد از بزرگترها در محيط توسط کودک ياد گرفته مي شود. جو دوستانه و لذيذ بودن غذا بهترين روش براي ايجاد انگيزه اشتهاي کودک است، لذا به والدين توصيه مي شود:
1- محيط آرامي را براي کودک در هنگام صرف غذا فراهم کنند.
2 -کودکان را تشويق به خوردن موادي نمايند که براي سلامتي آنان  مفيد هستند، به خصوص اين که علاقه کودک را در نظر بگيرند.
3- درباره ارزش موادغذايي توضيح دهند و آن ها را از خوردن موادي که ارزش غذايي ندارد منع نمايند.
4- غذاهاي اساسي با ارزش غذايي بالا را به کودکان شناسانده و اين مهارت را در آن ها ايجاد کنند که بتوانند غذاهاي بي ارزش را از غذاهايي که ارزش بالايي دارند تشخيص دهند.
5- بهتر است براي ناهار از غذاهاي گرم استفاده شود از صرف غذاهاي يخچالي اجتناب گردد.
6- دقت شود غذاهاي بسته بندي شده و آماده هميشه ممکن است ارزش غذايي لازم را نداشته باشد.
به  هر حال لازم است اين مساله را در نظر داشته باشيم که غذاها بايد متناسب با رشد و تکامل کودک در نظر گرفته شود و به اندازه اي باشد که نياز روزانه بدن را تامين نمايد. موادغذايي اضافي باعث چاقي در کودک خواهد شد.
اختلالات مرتبط به سو» تغذيه در دوران مدرسه:
يکي از مواد مهمي که امروزه به عنوان يک مشکل مطرح مي شود تاثير تلويزيون بر الگوي تغذيه کودک مي باشد. تماشاي تلويزيون مي تواند تاثيرات آموزشي سو» بر وضعيت تغذيه اي دانش آموزان داشته باشد، زيرا:
1- هنگام تماشاي تلويزيون به دليل محدود شدن فعاليت کودک، بدن وي انرژي کمتري مصرف مي کند.
2- دقت کودک را براي انجام فعاليت ها انرژي زا را مي گيرد.
3- باعث مصرف موادغذايي کالري زا در هنگام تماشا مي شود که منجر به پوسيدگي دندان ها مي شود، به طوري که عوامل فوق در نهايت باعث چاقي مي شوند.
محققان ارتباط قوي را بين ميزان کلسترول خون و تماشاي تلويزيون يافته اند به اين ترتيب که 29 درصد موارد چاقي با کاهش ساعات تماشا به کمتر از يک ساعت در روز کاهش يافته است، ضمن اين که مشخص شده کودکاني که بيش از 2 ساعت در روز تلويزيون تماشا مي کنند کلسترول خون بالاتري نسبت به بچه هاي فعال دارند. در مجموع کمبودهاي مواد مغذي در اين سنين بيشتر ناشي از عدم دريافت کافي غذا و يا نامناسب بودن نوع و کيفيت غذاي مصرفي است.
يکي از مشکلات اساسي ديگر در رابطه با نوع موادغذايي کمبود فقر آهن است که باعث ايجاد عوارضي در کودک مي شود. اين عوارض عبارتند از:
1- اختلال در تکامل و هماهنگي سيستم اعصاب حرکتي
2- اختلال در تکامل گفتاري
3- کاهش قدرت يادگيري و افت تحصيلي
4- اثرات فيريولوژيکي و رفتاري (بي تفاوتي، خستگي، بي حسي و..)
5- کاهش مقاومت بدن در مقابل عفونت ها
مشکل ديگري که کودکان را تهديد مي  کند، سو» تغذيه پروتئين  کالري است که اغلب به دليل نرسيدن مواد غذايي فاقد ارزش غذايي مي باشد، البته عواملي مانند عفونت هاي انگلي و يا عفونت هاي مزمن و يا مشکلات عاطفي نيز در اين موارد دخالت دارند. همچنين ممکن است در کودکان محصل مشکلات تغذيه اي ديگري مانند چاقي، بي اشتهايي عصبي و يا گرسنگي شديد غيرطبيعي نيز بروز کند.
باتوجه به آنچه بيان شد لازم است به تمامي دانش آموزان و والدين آگاهي هاي لازم در جهت تغذيه صحيح داده شود. خوشبختانه يکي از گام هاي موثري که انجام شده است گنجاندن مطالب آموزشي در کتاب هاي درسي است که مي تواند بسيار مفيد باشد، اما کفايت نمي کند. لذا بايد برنامه هاي آموزشي وسيعي براي والدين نيز گذاشته شود تا آگاهي هاي لازم را در اين مورد کسب نمايند، زيرا والدين اولين و مهمترين الگوي تغذيه اي کودک مي باشند.
منابع:  1- کليات خدمات بهداشتي، ترجمه دکتر حسين شجاعي تهراني
2- مجموعه آموزشي تغذيه کودکان در سنين مدرسه


نسخه چاپي ارسال به دوستان