نسخه شماره 34 - 1382/03/31 - تعامل دولت و دين

درآمدي بر پژوهش؛ پيرامون تعامل دولت ودين، با تأكيد بر مسئوليت‌هاي حكومت در قبال دين و فرهنگ مردم
نويسنده ك حجت الاسلام محمد جواد ابوالقاسمي

اشاره : موضوع مناسبات و يا تعامل دولت و دين يكي از موضوعهاي مهم، ولي عليرغم وضوح ظاهري، مجهول وناشناخته مي‌باشد. چون غير از كتابهاي «معالم القربه»، «سلوك الملوك» و «احكام السلطانيه» و برخي ديگر از آثار ماوردي كه در قرنهاي 4 و 5 به رشته تحرير درآمده است در آثار گذشته به ويژه در فرهنگ شيعه نوشته يا تحقيق اساسي به چشم نمي‌خورد و در نوشته‌هاي متأخرين غير از فقه الدوله الاسلاميه كه عليرغم كاستيها، بخش عمده آن برگفته از آثار «ابن خوه» و »ماوردي» است مطلب ديگري در اين حوزه نگاشته نشده است. چون آنچه تاكنون مورد بحث بوده، موضوع «دين ودولت» و تعيين قلمرو دين در دولت است و همه نوشته‌ها در صدد بيان اين مطلب هستند كه دين براي مشروعيت بخشيدن به دولت داراي چه نقشي است. لذا مباحثي چون امامت،‌خلافت، ولايت و ... بر گرد همين موضوع مي‌چرخند. ولي بحث «دولت و دين» يك بحث پسيني است و پس از اينكه نقش دين در دولت تعيين شد نوبت به اين سؤال مي‌رسد كه دولت در قبال دين چه نقشي دارد و روابط خود را با دين چگونه بايد تنظيم كند. به تعبيرديگر در شرايط فعلي نيازمند تدوين رساله عمليه دولت در عرصه دين، فرهنگ عمومي وعقايد ...
ادامه...

بررسي قلمرو مداخلات دولت در فرآيند توسعه، آسيب شناسي دخالت يا عدم دخالت دولت در عرصه دين
دكتر محمد خوش چهره

اشاره : در عصر حاضر نقش دولتها در رسيدن به توسعه مطلوب بسيار حايز اهميت و اساسي است و با توجه به اين نقش پرسشهايي نيز مطرح مي‌شود. نقش دولت چگونه بايد باشد؟ دولت چه كارهايي مي‌تواند انجام دهد؟ و در چه كارهايي نبايددخالت كند؟ اينها پرسشهايي است كه آقاي دكتر خوش چهره در طي مقاله آنها را مورد بحث و بررسي قرار داده است. دولت و توسعه اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي امروزه نقش دولتها در دستيابي به توسعه‌هاي مطلوب و تحقق اهداف استراتژيك آن بسيار تعيين كننده و اساسي است، از اين رو مي‌توان سؤالات اساسي در مورد دولت و نقش آن مطرح كرد. از جمله آنكه، نقش دولت چگونه بايد باشد؟ دولت چه كارهايي مي‌تواند انجام دهد و بهترين راه انجام آن كدام است و بالاخره دولت در چه قلمروهايي نبايددخالت كند. مطالعات تجربي و بررسي تاريخي مخصوصاً در نيم قرن گذشته يعني بعد از جنگ دوم جهاني در مورد فرايند توسعه و مخصوصاً عملكرد دولتها را دردستيابي به سطوح بالاتر توسعه و همچنين فوايد و مضرات حوزه‌هاي اثرگذاري و دخالت دولتها نشان داده كه وظايف و تعهدات مخصوصاً اجتماعي دولتها و ميزان تلاش دولتها در دستيابي به سطوح بالاتر آموزش، ...
ادامه...

بررسي زيرساختهاي اصلي تحقيق و توسعه در فعاليتهاي ديني و نقش دولت در فعاليتهاي علمي و پژوهشي
دكتر احمد سرداري

اشاره : با توجه به اهميت و شكل گيري زيرساختهاي اصلي در عصر كنوني، يكي از عوامل اصلي پيشرفت و توسعه حكومتها د ركشورهاي توسعه يافته امر آموزش و پژوهش است. بنابراين، در زمره كشورهاي اسلامي جهان (ايران) مي‌بايست جايگاه حقيقي پژوهش در تمامي جوانب و ساختارهاي حكومت روشن و شفاف باشد. از اين رو جهت اصلي مقاله را در خصوص بررسي زيرساختهاي اصلي در آموزش و پژوهش يك كشور اسلامي معطوف داشته و نگاه عميق به جوانب مختلف آن و تأثيرش در فعاليتهاي كيفي حكومت ،‌هدف اصلي نويسنده بوده است . در اين مقاله با اشاره به ريشه‌ها و راهكارهاي مناسب در راستاي رفع مشكلها و تنگناها، سعي شده است حداكثر مطالب كيفي به شرح زير در اختيار خوانندگان قرار گيرد: 1 ـ رسالت و سياستهاي مراكز علمي و پژوهشي با توجه به ساختهاي اصلي پژوهش و تحقيق 2 ـ عوامل مرتبط به ساختارهاي اصلي 3 ـ نقش تحقيق در امور ارزشي 4 – بررسي وضعيت موجود (مشكلها و تنگناها) 5 ـ وضعيت موجود و مطلوب در نظام پژوهش 6 ـ ويژگيهاي ساختارهاي آموزشي و پژوهشي در قرن بيست و يكم مقدمه آموزش عالي در ايران بر حسب ضرورتهاي تاريخي، دگرگونيهاي بسياري پيدا كرده ...
ادامه...

جهت‌گيريهاي جديد دولت و دين در دهه سوم انقلاب
حجت الاسلام دكتر داوود فيرحي

اشاره : از زمان صدر اسلام كه دولت تشكيل شده است همواره دو ديدگاه مطرح بوده است. عده‌اي معتقد به اين بودند كه اسلام يعني دين و دولت و جهاد ابزاري است براي گسترش آن دو در مقابل هم عده‌اي بودند كه دين و جهاد و ابزار جهاد دولت است. در اين گفتگو با آقاي دكتر فيرحي از زاويه اين بحث سؤالاتي از قبيل اينكه آيا دولت در قبال اعتقادات مردم مسئوليت دارد؟ نقش دولت در امور عمومي جامعه چگونه است؟ نقش و وظيفه دولت در قبال نهادهاي ديني چگونه است؟ مطرح شده كه در پي مي‌آيد. · آيا حكومت در قبال امور ديني و ترويج دين مسئوليت دارد؟ در صورت مثبت بودن جواب، اعمال اين مسئوليت چگونه است و دولت تا چه اندازه مي‌تواند در اين امور دخالت كند؟ از زمان به وجود آمدن دولت در جهان اسلام يك ديدگاه دوگانه‌اي نسبت به دين و دولت وجود داشت كه اين ديدگاه تا امروز هم ادامه دارد. و آن عبارت بود از اينكه عده‌اي معتقد بودند اسلام يعني دين و دولت و جهاد ابزاري براي گسترش دين و دولت بوده است. گروه ديگر عكس اين نظر را داشتند و اعتقاد داشتند كه اسلام عبارت است از دين و جهاد و ابزار جهاد، دولت است. در هر دو ديدگاه اين نكته مشترك وجود ...
ادامه...

حدود دخالت دولت در امور ديني
گفتگو با دكتر عماد افروغ

اشاره : حدود دخالت دولت در امورديني عنوان گفتگويي است كه با آقاي دكتر افروغ انجام شده است. در اين گفتگو عمده موضوعات و سؤالات اساسي در اين حوزه از قبيل اينكه آيا دولت در امور ديني بايد نقش تصدي‌گري داشته باشد و يا اينكه فقط سياست‌گذاري كند؟ آيا دولت در قبال امور ديني مردم مسئوليت دارد؟ و روش‌هاي توسعه وترويج امور ديني مورد بحث و بررسي قرار گرفته است. · به نظر شما حدود دخالت دولت در امور ديني چيست؟ آيا شما قائل به تصدي‌گري دولت در امورديني هستيد يا فقط سياستگذاري دولت در اين گونه امور را مي‌پسنديد و يا اينكه به حمايت دولت از امور ديني معتقد هستيد؟ ابتدا مطلبي را به عنوان مقدمه مطرح مي‌كنم. به نظر من متوليان امر صرفاً نبايد دنبال مسأله كاربردي بگردند. معضل، مسئله كاربردي نيست، بلكه مسأله بنيادي است. در واقع مسائل كاربردي ريشه در لاينحل بودن مسائل بنيادين دارد. ابتدا بايد تصوير روشني از دولت، وظايف دولت، ملت و حقوق آنها ارائه دهيم تا مشاهده شود از چه زاويه، گفتمان و پارادايمي مي‌توان اين موضوع را بررسي كرد.آنگاه مي‌توانيم تصوير روشني از وجوه كاربردي آن ارائه دهيم. به عبارت ديگر ابتدا ...
ادامه...

قلمرو مسئوليت دولت در برابر دين
گفتگو با محمد جواد صاحبي

· به عنوان اولين سئوال ، عمده‌ترين آسيبهايي كه فرهنگ ديني با آن مواجه است را دسته‌بندي كرده بفرماييد در آينده با چه چالشهايي در مسير توسعه فرهنگ ديني مواجه هستيم؟ شايد حدود دو قرن باشد كه دنياي شرق به طور كلي و دنياي اسلام به طور اخص با تحولات جهاني روبروست. بازتاب انديشه‌ها، چالشها و تحولات بعد از رنسانس، انقلاب كبير فرانسه و پس از آن انقلابات علمي و صنعتي در اروپا در شرق اسلامي اين بود كه دنياي اسلام تكاني خورد و متفكرين اسلامي در برابر دستاوردهاي جديد تمدن و فرهنگ غرب قرار گرفتند. اين دستاوردها به دليل وجود جاذبه براي بشر معاصر او را سيل آسا به سوي غرب و دنياي غرب روانه كرد وذهن كنجكاو او را واداشت كه به آن سوي مرزها رفته و از جغرافياي سرزمينهاي ديگر اطلاعاتي كسب كند. مثلاً نمايندگان سياسي،‌جهانگردان، بازرگانان و ... كه به كشورهاي غربي سفر مي‌كردند با واقعيات دنياي جديد روبرو شدند و اين واقعيات براي آنها جاذبه‌هايي داشت. برخي در برابر اين واقعيات سخني نداشتند و تسليم و مجذوب آن بودند و برخي ديگر به هويت و اعتقادات و باورهاي ملي و مذهبي خود مراجعه مي‌كردند و نمي‌توانستند تمام واقعيات ...
ادامه...

دين ، سياستمداران و دولت
نويسنده: دمي راس وكارن.اس . استريت مترجم : سياوش نادري فارساني

اشاره : از سالهاي 1979 م به اين طرف به طور شگفت انگيزي دين و مذهب از اهميت سياسي برخوردار شدند و واژه‌هايي همچون علوم الهي آزاديخواه و اكثريت اخلاقي و بنيادگرايي و انسجام و وحدت از سوي سياست مداران استفاده شد. در اين مقاله محقق با طرح چهار نوع حكومت «دولت‌هاي ديني، سياست‌ها و سياست‌مداران»، «دولت‌هاي سكولار و سياست‌مداران سكولار»، «دولت‌هاي ديني و سياست‌ها و سياست‌مداران سكولار» و «دولت‌هاي سكولار و سياست مداران ديني» موضوع تعامل دين و دولت را مورد بحث وبررسي قرار داده است. بيست سال پيش، ‌اكثر دانشمندان علوم اجتماعي دين را به عنوان باقي مانده يك عصر فراموش شده مي‌پنداشتند. يعني به عنوان بقاياي عصر خرافه پرستي و جهل و بي‌سوادي، ولي در سال 1979 همه چيز شروع به تغيير نمود و به طور شگفت انگيزي دين و مذهب از اهميت سياسي برخوردار شد و واژه‌هايي همچون علوم الهي آزاديخواه و اكثريت اخلاقي و بنيادگرايي و انسجام وحدت از سوي سياستمداران در كشورهاي گوناگون از قبيل : ايران، لهستان، نيكاراگوئه و ايالات متحده آمريكا به گوش رسيد. به سرعت واژه و موضوع بسيار جذاب شد و همانطور كه يك دانشجوي شيمي در آزمايشگاه ...
ادامه...


اين نسخه 44206 بار ديده شده است

شیدراوی - نرم افزار ایجاد نشریه الکترونیکی و نشر الکترونیک

درآمدي بر پژوهش؛ پيرامون تعامل دولت ودين، با تأكيد بر مسئوليت‌هاي حكومت در قبال دين و فرهنگ مردم
بررسي قلمرو مداخلات دولت در فرآيند توسعه، آسيب شناسي دخالت يا عدم دخالت دولت در عرصه دين
بررسي زيرساختهاي اصلي تحقيق و توسعه در فعاليتهاي ديني و نقش دولت در فعاليتهاي علمي و پژوهشي
جهت‌گيريهاي جديد دولت و دين در دهه سوم انقلاب
حدود دخالت دولت در امور ديني
قلمرو مسئوليت دولت در برابر دين
دين ، سياستمداران و دولت