نسخه شماره 19 - 1382/01/01 - بهار 1382

 سرمقاله
 انحرافات اجتماعي، مدارا يا مداوا ؟!/مهري سويزي 
نويسنده : مهري سويزي

 

 

     پرداختن به بخش‌هاي تاريك يك جامعه و كالبد شكافي بافت‌هاي آسيب ديده پيكره اجتماع، گاه به تحليل وضعيت عضو بيمار منجر مي‌شود و گاه ما را به سوي شناخت خاستگاه و زمينه‌هاي روان‌شناختي و جامعه‌شناختي مي‌كشاند. در اين نوع پرداختن‌ها، همواره «ادراك ضرورت و احساس كدورت» با هم قرابت و نزديكي مي‌يابد، زيرا «ضرورت»، ما را به تأمل و شنـاخت كجروي وادار مي‌كند و كدورتِ حاصل از اين شناخت، از يك سـو سبب بيزاري خاص نسبت به «جرم و مجرم» و ايجاد حركت روشنگرانه مي‌گردد و از سوي ديگر ممكن است رسوبات حاصل از آن در عمق ذهن درمانگر و پژوهنده اجتماعي رسوخ نموده و ديدگاهش را در هاله‌اي از برودت و سردي فرو برد كه در اين صورت، فرد محقّق و پژوهنده، يا وادار به تسليم در برابر محيط و قبول ناهنجاري مي‌شود و يا ناچار به ترك محيط و خروج از ناهنجاري مي‌گردد. از اين رو لازم است جرم‌پژوهان و تحليل‌گران كجروي مانند پزشكان كه با مراجعه نكردن يك نفر سالم، اهالي شـهر را بيمار نمي‌پندارند، به ايـن نكتـه توجه داشتـه باشند كه بخش‌هاي زيبا و دوست‌داشتني جامعه بسيار وسيع و شوق‌انگيز است؛ بخش‌هايي كه ضمان سلامت و زمينه اميد اجتماعي است و بخش‌هاي تاريك هم، چون در يك جامعه انساني اتفاق افتاده، ناستوده است و بايد با سترون كردن محيط و فرد پايان پذيرد. ما نيز به همين جهت، كتاب زنان چند شماره پياپي كتاب زنان را به موضوع انحرافات اجتماعي اختصاص داده ايم. البته درنگ طولاني ما در اين موضوع، به مفهوم قبول يا دامن زدن به تبليغات بيگانگان نسبت به فراگيري گريز ناپذير فساد در جامعه نيست، كه آنها «علم و عمد» مي خواهند جامعه را خاكستري و بلكه سياه نشان دهند، حركت ما در پرداختن به انحرافات به منظور برخورد پيشگيرانه و عالمانه است كه اگر طرح نشود و مهار نگردد، خوف گسترش و ماندگاري آنها، بسيار جدي است.

ما در مقوله جرم و انواع آن، به چند منظور و از چند منظر نگريسته ايم و با توجه به اينكه انواع جرم، در يك طبقه‌بندي به چهار شاخة تنومند 1- جرم عليه اشخاص 2- جرم عليه اموال 3- جرم عليه اخلاق 4- جرم عليه اجتماع تقسيم مي شود و از طرفي در انتخاب مصاديق جرم به منظور كاوشي علمي، عناصر مهمي چون عمق تخريب، گسترة تخريب و دوام تخريب مد نظر بوده است. در بررسي انحرافات به رويكرد جنسيتي نيز نظر داشته و سه نوع جرم را مورد توجه قرار داده ايم كه عبارتند از: 1- جرم زنان 2- جرم عليه زنان 3- جرم خاص زنان.

در اين رابطه بايد از نظر نداشته باشيم كه انحرافات اجتماعي نه تك پديده‌هاي بي‌قبل و بعد كه فرايند است و مسير رو به تزايد را از مسئله، معضل، آسيب، بحران تا فاجعه، طي مي‌كند و مانند هر فروپاشي ناگهاني، حاصل فرسايش تدريجي است، فرآيندي كه نتيجه عوامل مختلف، از ‌جمله عدم برخورد مناسب با تاول هاي چركين اجتماعي است كه ما را با پرداخت تاوان‎هاي سنگين اجتماعي نيز مواجه مي‎كند، امروزه، دنياي فرومانده از اخلاق، به ويژه در جغرافياي غرب، در مثلث برمودا سه انحرافِ سكس، خشونت و اعتياد فرو رفته است كه و اگر جلد تمدن اين عصر را كه عمدتاً به رنگ آمريكاست، كنار بزنيم و كف‏پوش صاف و مرمرين آنرا برداريم، با كرم زار تعفّن مواجه مي‎شويم كه مرگ انسان‌ها و ارزش‌ها در آن آرام و بي‌صـدا اتّفاق افتاده است، ايـن موضوع، بـا شجـاعت و درستي در سـخنان آقاي «مايـكل‌مور» سينماگر منتقـد و مستنـد سـاز آمريكا ديده مي‌شود، او دربارة لايه‎هاي دروني تمدن آمريكايي مي‎گويد: ما در دنيا اول هستيم! ما در ميان بيست كشور صنعتي دنيا اول هستيم، ما در تعداد ميليونرها اول هستيم، ما در تعداد ميلياردرها اول هستيم، ما در صرف هزينه‎هاي نظامي اول هستيم، ما در تعداد مرگ ناشي از اسلحه گرم اول هستيم، ما در استفاده از انرژي اول هستيم، ما در توليد ضايعات خطرناك اول هستيم، ما در وجود كمترين تعداد احزاب سياسي اول هستيم، ما در انجام بيشترين تعداد تجاوزات جنسي اول هستيم، ما در تعداد كشته شدگان حوادث جاده‎اي اول هستيم، ما در داشتن بيشترين تولد بچه‎ها تـوسط مادران مجرد زيـر بيست سـال، اول هستيم، ما در امضاء نكردن موافقتنامه‎هاي بين‎المللي مربوط به حقوق بشر اول هستيم، ما در تبديل شدن به اوليـن جامعه كـه فقيرترين قشـر آن بچه‎ها هستنـد، اول هستيم، ما در داشتـن بيشترين سقط جنين اول هستيم، كمي مكث كنيد، به اين فهرست نگاه كنيد، آيا احساس غرور نمي‎كنيد كه يك آمريكايي هستيد؟!

امروز جداي از آنچه كه اين مستندساز آمريكايي مي‌گويد، فاجعه آنجا رخ مي‌نمايد كه وزارت كشور آمريكا طي بيانيه‌اي اعلام مي‌كند كه هر كس مسئول حفظ جان خود است! به همين جهت هر شهروند ايالت متحده با پرداخت 19 دلار مي‌تواند اسلحه را از كنار اسباب بازي فروشي‌ها تهيه كند، آنجا قيمت جان آدمها 17 سنت است، درست قيمت تهيه يك فشنگ، يعني معادل صدوسي‎وپنج تومان! اما نكته تأمل برانگيز اين است كه اين آمار و شيوه زندگي در جغرافياي غرب با حاكميت مباني اومانيستي و خودرهبري و با محوريت مباني هدونيستي و لـذت‌گرايي و با رهبراني تهي شـده از انسانيـت، تنـاسب دارد، اما اينجـا چه؟! گسترش انحراف اينجا، نه با قصّه مردم و نه با قصد مسئولان و نه با مباني اخلاق و ايمـان و نـه با ايـده رهبران، هيچ تنـاسب و توجيهي ندارد و هيچ عافيتي را برنمي‌تابد، پس بايد كاري كرد و دست عزمي به صلابت شايستگي‌هاي اين مردم از آستين همت برون كرد و براي مقابله با فساد و اعتياد به پا خاست. اعتياد و فساد، خشونت صامت عليه زن و خانواده است كه بايد به صورت اولويت اول اصلاحات قرار گيرد، بايد مسئولان نشان دهند كه نسبت به اين دو بلا و مصيبت هم بيدارند و هم بيزار، زيرا در غير اين صورت مردم يا در بيداري‌شان شك مي‌كنند و يا در بيزاري‌شان ترديد!

بـه طور بديهي، لازم اسـت در كنـار برخوردهاي سـخت و آمرانـه به ويژه در تهديد مفسد و تحديد فساد، برنامه‌ها و فعاليت‌ها و فضاسازي‌هاي فرهنگي نيز صورت پذيرد تا روح جامعه از سلامت بيروني و مصونيت دروني برخوردار شود و اين مهم حاصل نمي‌شود مگر آنكه دو سرمايه مهم نفس انسان كه دو قوه شريف «غضب و شهوت» است به مهار تربيت و تأديب درآيد كه غضب، انسان را «ظلوم» مي‌كند و منشاء تعريض به حقوق ديگران مي‌شود و شهوت انسان را «جهول» مي‌نمايد كه اين نيز منشاء تعطيل تكاليف خود مي‌گردد و دين بزرگترين كيمياگري و والاترين فتح الفتوح‌اش اين است كه با مهار شمشير غضب و شراب شهوت، زيربناي شخصيت انسان را پذيراي اعتدال مي‌نمايد و رايحه روحبخش فضايل را از به اِستوا رساندن قوا و غرائز، در وجود آدمي آكنده مي‌كند و از آنجا تا عرشِ قرب، راه را براي كمال و كوشش باز مي‌گذارد.

 


نسخه چاپي ارسال به دوستان

اين مطلب 446 بار ديده شده است

انحرافات اجتماعي، مدارا يا مداوا ؟!/مهري سويزي
قاچاق زنان در فقدان بايدها و نبايدها /رضا رمضان نرگسي
عادي سازي دروغ، برآيند دو انحراف(قسمت اول)/سيد حسن اسلامي
خودكشي زنان/ فريبا شايگان
انحرافات اجتماعي زنان /علي زينتي
استراتژي قرآن در مواجهه با انحرافات اجتماعي(قسمت سوم) /نصرالله آقاجاني
آثار فقهي، حقوقي فريب در ازدواج /زهرا آيت اللهي
تحريف حقايق در يك كتاب /فاضل حسامي
زن در آينه شعر فارسي/دکتراكرم جودي نعمتي
مأخذ شناسي
چکيده مقالات به زبان انگليسي